Szkoła wykończenia łazienki – lekcja 2 - technologia wykonania prac uszczelniających

Autor 
Sebastian Czernik, ATLAS
12.11.2014Komentarze (1)

Gdzie i dlaczego stosować izolację przeciwwilgociową w łazience oraz rodzaje wyrobów hydroizolacyjnych warte zastosowania to tematy kolejnego odcinka naszego cyklu poświęconego wykończeniu łazienki.
Łazienka ze względu na funkcję użytkową, jaką pełni, jest specyficznym rodzajem pomieszczenia. Jej powierzchnia i kubatura jest zwykle mniejsza niż innych pomieszczeń, ale ze względu na częste użycie wody wilgotność i temperatura powietrza są w łazience wyższe. Częste użycie wody powoduje wytwarzanie dużej ilości pary wodnej i stwarza możliwość zachlapania ścian czy posadzek. Wszystko to wymusza stosowanie odpowiednich rozwiązań materiałowych i technologicznych. Chodzi tu o rozwiązania:

•    konstrukcyjne (dostęp do oddzielnych kanałów wentylacyjnych, otwory nawiewne w drzwiach),

•    materiałowe (użycie materiałów odpornych na działanie wody, stosowanie dodatkowych materiałów stanowiących izolacje przeciwwilgociowe i przeciwwodne, niewymaganych w pomieszczeniach o innym przeznaczeniu),

•    higieniczne (stosowanie okładzin łatwych do utrzymania w czystości i odpornych na skażenia biologiczne),

•    instalacyjne (zabezpieczenia różnicowoprądowe, wymagania dotyczące szczelności obudowy sprzętu i osprzętu elektroinstalacyjnego).
 

PO CO STOSOWAĆ IZOLACJĘPODPŁYTKOWĄ?
Izolacja podpłytkowa pełni w łazience funkcję izolacji typu lekkiego, czyli warstwy zabezpieczającej przed działaniem wody oddziałującej bez ciśnienia. Warstwa lub częściej warstwy materiału hydroizolacyjnego zabezpieczają zatem wrażliwe na działanie wilgoci materiały ścian i stropów przed długotrwałym zawilgoceniem, pogorszeniem izolacyjności cieplnej oraz przed możliwością pojawienia się i rozwoju skażeń biologicznych. Szczególnie wrażliwe na niekorzystne działanie wody są materiały drewniane i drewnopochodne, porowate materiały mineralne oraz wyroby produkowane na bazie spoiw gipsowych, w tym również płyty g-k.

GDZIE STOSOWAĆ IZOLACJĘPODPŁYTKOWĄ?
W Polsce brak jest definicji pomieszczenia „mokrego” lub „wilgotnego” to zarówno w normach, jak i przepisach budowlanych odnoszących się do tej kwestii. Brak jest również normowego podziału łazienki na strefy w zależności od stopnia obciążenia wodą, a nawet zaleceń dotyczących stosowania w łazienkach wyrobów gipsowych (tynków, podkładów anhydrytowych, płyt gipsowo-kartonowych). Może to powodować rożne interpretacje niektórych zaleceń – na przykład określenia miejsc, które kategorycznie wymagają zabezpieczenia przeciwwilgociowego, czyli stref mokrych, oraz miejsc, które nie wymagają obowiązkowego zastosowania hydroizolacji, czyli stref wilgotnych. Istnieje zatem pewna dowolność w tym zakresie. Najczęściej jako strefę mokrą, czyli miejsce w łazience, gdzie woda może pojawiać się lub spływać, kwalifikuje się:

•    całą powierzchnię posadzki wraz z przylegającym do niej pasem ściany o wysokości minimum 10 cm (na całym obwodzie pomieszczenia),

•    całą powierzchnię ścian, od podłogi do sufitu, w obrębie kabiny prysznicowej, ograniczeniem tej strefy są ścianki osłonowe kabiny,

•    całą powierzchnię ścian za i nad wanną, wraz z pasem ściany o szerokości minimum 50 cm, bezpośrednio przylegającym do wanny,

•    powierzchnię ścian w obrębie umywalki (pod, za i nad nią) wraz z pasem ściany o szerokości minimum 50 cm bezpośrednio przylegającym do tej umywalki.

Pozostałe powierzchnie przegród budowlanych, w tym sufity, w pomieszczeniu łazienki traktowane są zatem jako strefy wilgotne i nie wymagają obowiązkowego wykonania uszczelnienia podpłytkowego.
 

RODZAJE WYROBÓWHYDROIZOLACYJNYCH
Jak pokazuje praktyka, w łazienkach stosuje się najczęściej uszczelnienia wykonywane z wyrobów jednoskładnikowych lub rzadziej z dwuskładnikowych. Sytuacja ta wynika z zakresu i sposobu oddziaływania wody na uszczelniane powierzchnie. W łazience mamy do czynienia z wodą działającą bez ciśnienia, niema zatem konieczności stosowania wyrobów dwuskładnikowych, których cechą wyróżniającą jest odporność również na wodę pod ciśnieniem.
Hydroizolacje jednoskładnikowe dostępne są w postaci gotowej do użycia (poza przemieszaniem w opakowaniu w celu ujednorodnienia konsystencji, nie wymagają żadnych dodatkowych czynności przygotowawczych). Inne stosowane zamiennie nazwy dla tego typu wyrobów to:

•    folia w płynie,

•    folia bezspoinowa,

•    masa uszczelniająca,

•    podpłytkowe uszczelnienie zespolone.

Skład hydroizolacji jednoskładnikowych bazuje na wodnej dyspersji żywic syntetycznych, która stanowi spoiwo tego materiału oraz decyduje o jego wodoszczelności i przyczepności do podłoża. Skład uzupełniają wypełniacze w postaci mączki dolomitowej i talku oraz dodatki chemiczne (środki odpieniające, dyspergujące, konserwujące). Z uwagi na znaczną zawartość wodnej dyspersji żywic syntetycznych powłoka ma bardzo wysoką przyczepność do podłoża, rzędu powyżej 1 N/mm2, jest elastyczna i może być stosowana na ogrzewaniu podłogowym lub ściennym. Proces wiązania folii w płynie jest fizyczny – polega na odparowaniu wody, po czym następuje właściwe wiązanie, sieciowanie żywicy i twardnienie powierzchni powłoki. Przykładem wyrobu hydroizolacyjnego tego typu jest wodoszczelna folia elastyczna Atlas Woder W, przeznaczona do stosowania wewnątrz budynków, oraz Atlas Woder E, o bardziej uniwersalnym zakresie stosowania zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków. Hydroizolacje dwuskładnikowe stanowią kombinację dwóch rodzajów spoiw: cementowego i polimerowego. Wyrób składasię zatem z dwóch komponentów – suchego (mieszanka cementu, kruszywa i dodatków) oraz ciekłego (wodna dyspersja żywic syntetycznych). Połączenie obu komponentów bezpośrednio przed użyciem pozwala uzyskać materiał budowlany o bardzo korzystnych właściwościach technicznych i użytkowych. Przykładem wyrobu hydroizolacyjnego tego typu jest Atlas WoderDuo. Najważniejszą cechą tego materiału jest odporność gotowej powłoki na działanie wody pod ciśnieniem, co pozwala stosować go jako izolację typu średniego i ciężkiego, również w zbiornikach wodnych, basenach (jest odporny na działanie wody chlorowanej),tarasach, fundamentach itp. Szczególnym przypadkiem jest Atlas Woder S, który przed użyciem wymaga wymieszania z wodą– jest to również wyrób do zastosowań przede wszystkim jako izolacja przeciwwodna na zewnątrz budynku. Zarówno izolacje jedno-, jak i dwuskładnikowe mogą być stosowane w systemach ogrzewania podłogowego – zarówno wodnego, jak i elektrycznego. Barwienie masy uszczelniającej podczas nakładania na intensywniejszy kolor, tak jak w przypadku atlas Woder E, ułatwia ocenę stopnia, w jakim podłoże jest już przykryte. dzięki temu można zniwelować wystąpienie prześwitów lub miejsc pokrytych w sposób niewystarczający

Pierwszą warstwę hydroizolacji zawsze nakłada się przy użyciu pędzla ławkowca, mocno wcierając masę w podłoże

1. PRZYGOTOWANIE PODŁOŻA
Pierwszy etap prac związany z oceną i prawidłowym przygotowaniem podłoża został szczegółowo opisany w poprzednim artykule „Szkoły wykańczania łazienki”.  Teraz należy jedynie podkreślić, że w przypadku stosowania hydroizolacji polimerowych podłoże musi być powietrzno-suche, natomiast w przypadku izolacji dwuskładnikowych powinno być wilgotne. W razie wątpliwości można wykonać oznaczenie wilgotności podłoża lub prosty „test folii”. Test ten polega na przyklejeniu do podłoża (np. taśmą dwustronną) kawałka folii z tworzywa sztucznego o powierzchni około 1 m2. Jeżeli po kilkunastu godzinach na wewnętrznej powierzchni folii pojawi się skroplona para wodna, to takie podłoże nie nadaje się jeszcze do ułożenia hydroizolacji jednoskładnikowej. W przypadku wyrobów dwuskładnikowych, w tym Atlasa Woder S, zalecane jest bezpośrednio przed rozpoczęciem prac zwilżenie zbyt suchego podłoża do stanu matowo-wilgotnego (bez kałuż).

2. AKCESORIA USZCZELNIAJĄCE Zarówno w przypadku stosowania wyrobów jedno-, jak i dwuskładnikowych technologia ich stosowania jest bardzo podobna. Prace zawsze zaczyna się od zamontowania tzw. akcesoriów uszczelniających. Stosuje się je w miejscach, które ze względu na kształt, usytuowanie oraz pełnioną funkcję techniczną lub użytkową mogą być źródłem potencjalnych nieciągłości izolacji. Jako akcesoria uszczelniające stosuje się najczęściej:

• taśmy uszczelniające,

• kołnierze uszczelniające,

• narożniki uszczelniające.

 

Taśmy uszczelniające stosuje się na krawędzi połączenia płaszczyzny ściany z płaszczyzną podłogi oraz w miejscu połączenia płaszczyzn dwóch ścian. Każda z tych płaszczyzn jako element powiązany z konstrukcją budynku podlega określonym odkształceniom, w wyniku których nieznacznie może się względem siebie przemieszczać. Może to powodować spękania na krawędzi styku płaszczyzn, szczególnie tam, gdzie płaszczyzny stykają się pod kątem prostym. Aby zapobiec sytuacji, w której powstałe podczas eksploatacji pęknięcie na krawędzi połączenia spowoduje również pęknięcie warstwy hydroizolacji i jej nieszczelność, profilaktycznie takie miejsce wzmacnia się poprzez zatopienie dodatkowego elementu – taśmy. Taśmy umożliwiają skompensowanie odkształceń i utrzymanie ciągłości oraz szczelności na połączeniu. Podobny efekt pozwalało uzyskać wyprofilowanie fasety, czyli wyoblenia krawędzi, ale ze względu na stosowanie cienkowarstwowych zapraw klejących to rozwiązanie nie jest obecnie stosowane. Wszystkie akcesoria montuje się, wciskając je pacą w świeżo rozprowadzoną masę uszczelniającą, dbając o to, aby boczne, perforowane paski były dokładnie i szczelnie zatopione w masie.

<1> + opis Należy zapobiegać sytuacji, w której pęknięcie powstałe podczas eksploatacji  na krawędzi połączenia spowoduje pęknięcie również warstwy hydroizolacji i jej nieszczelność. w tym celu profilaktycznie takie miejsce uszczelnia się, zatapiając dodatkowy element – taśmę. Taśma wykonana jest z elastycznego materiału, dlatego umożliwia skompensowanie odkształceń i utrzymanie ciągłości i szczelności na tym połączeniu.

<2 + opis> Narożniki uszczelniające, występujące w dwóch wersjach – wewnętrznej i zewnętrznej, stosuje się na narożnikach ścian i zatapia na zakładkę z taśmą uszczelniającą prowadzoną wzdłuż krawędzi. idealnym rozwiązaniem jest pokrywanie materiałem uszczelniającym zarówno podłoża, jak i taśmy. należy jednak pamiętać o usuwaniu nadmiaru masy poprzez wyciśnięcie pacą czy szpachelką.

<3 + opis> Kołnierze (pierścienie, mankiety) uszczelniające stosuje się w miejscach przejść instalacyjnych, a ich zadaniem jest wzmocnienie uszczelnienia w tych miejscach. przed użyciem kołnierzy uszczelniających należy  powiększyć znajdujący się w nich otwór, nacinając go na wymiar nieco mniejszy niż zewnętrzna średnica rury przechodzącej przez podłoże.
 

3. NAKŁADANIE MASY
Po wklejeniu wszystkich potrzebnych akcesoriów można przystąpić do nakładania masy uszczelniającej na całej powierzchni przeznaczonej do zaizolowania. Zasadą, którą powinniśmy się
kierować, jest konieczność nakładania minimum dwóch warstw materiału uszczelniającego. Pierwszą z nich zawsze nakłada się przy użyciu pędzla ławkowca, mocno wcierając masę w podłoże. Czynność ta ma za zadanie dokładne wypełnienie wszelkich zagłębień (porów) podłoża i stworzenie warstwy sczepnej przed nakładaniem kolejnej, właściwej warstwy hydroizolacyjnej. Istotne jest, aby masę rozprowadzać pędzlem w rożnych kierunkach w celu dokładnego jej wtarcia. Drugą i ewentualnie kolejne warstwy można już nanosić nie tylko pędzlem, ale również wałkiem malarskim lub gładką pacą ze stali nierdzewnej. Do jej nakładania można przystąpić po całkowitym wyschnięciu poprzedniej warstwy (tj. po około 3 godz.). Zaleca się, aby łączna grubość powłok w przypadku uszczelnień wykonywanych w łazienkach wynosiła minimum 1,5 mm. Po całkowitym wyschnięciu izolacji można rozpocząć układanie warstwy wykończeniowej – są to najczęściej okładziny i wykładziny z płytek ceramicznych, rzadziej inne materiały. Warstwa wykończeniowa, poza oczywistą funkcją estetyczną, spełnia również rolę zabezpieczenia izolacji przed uszkodzeniami mechanicznymi. W strefach, gdzie powierzchnia nie będzie narażona na bezpośrednie działanie wody, warstwą zabezpieczającą może być tradycyjny tynk cementowy wykonany z zaprawy tynkarskiej ATLAS, a nawet cienka warstwa gładzi cementowej, np. Atlas Gips Optimus lub Atlas Rekord.

Zapamiętaj!
Wykonanie szczelnej izolacji podpłytkowej zależy od wielu czynników: przygotowania podłoża, właściwej jakości materiałów budowlanych, jak i starannego wykonawstwa. Podczas nakładania warstw hydroizolacji podpłytkowych na płaszczyznach należy zwrócić uwagę na równomierne i w pełni kryjące rozprowadzenie masy, a także na to aby gotowa warstwa izolacyjna miała równą grubość na całej powierzchni. Uszczelnienia podpłytkowe powinny być bezszwowe, wszelkie miejsca połączeń powinny być wykonywane na bieżąco, metodą mokre na mokre, oraz zapewniać ciągłość układanej warstwy. Dużo zależy również od starannego i prawidłowego uszczelnienia naroży, krawędzi, szczelin dylatacyjnych, przejść rur instalacyjnych oraz krawędzi styku podłogi i ściany. To miejsca newralgiczne dla całego układu. Reguła jest tutaj następująca – całe uszczelnienie jest tak samo trwałe jak jego najsłabsze miejsce.
 
 Izolacje w przepisach
Norma PN-EN 14891:2012 „Wyroby nieprzepuszczające wody stosowane w postaci ciekłej pod płytki ceramiczne mocowane klejami. Wymagania, metody badania, ocena zgodności, klasyfikacje i oznaczenia” zawiera podział wyrobów do wykonywania izolacji podpłytkowych na trzy grupy:

• cementowe, modyfikowane polimerami,

• dyspersyjne,

• na bazie żywic reaktywnych.

Pełne oznaczenie wyrobów tego typu składa się z oznaczenia rodzaju, czyli symbolu literowego:

CM – cementowy, modyfikowany polimerami wyrób nieprzepuszczający wody,

DM – dyspersyjny wyrób nieprzepuszczający wody,

RG – na bazie żywic reaktywnych wyrób nieprzepuszczający wody, oraz literowego oznaczenia klasy (lub klas) dla wymagań opcjonalnych:

P – w przypadku, gdy wyrób jest odporny na wodę chlorowaną,

O1 lub O2 – w przypadku gdy wyrób podczas eksploatacji ma zdolność do mostkowania rys w niskich temperaturach, odpowiednio–5oC (O1) lub –20oC (O2).



Słowniczek:

Wodoszczelność – to właściwość materiału zapewniająca uzyskanie warstwy lub powłoki trwale nieprzepuszczającej wody.

Wodoodporność – oznacza właściwość materiału polegającą na tym, że nawet długotrwałe oddziaływanie na niego wody nie powoduje pogorszenia jego parametrów technicznych i użytkowych.

 

Artykuł ukazał się w magazynie ATLAS fachowca, numer2 kwiecień 2013 (08)

PRZEJDŹ DO LEKCJI 3

Kategoria 
Tagi 
wykończenie łazienki
szkoła wykończenia łazienki
izolacje

Nasi partnerzy