Bruk drewniany

Autor 
Jarosław Kurnikowski Rzeczoznawca Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Parkieciarzy
03.03.2015Komentarze (0)

Bruk drewniany otrzymuje się w formie kostek z twardego drewna, którego bale są cięte w poprzek słoja dając ciekawy wygląd i wysoką wytrzymałość na ściera­nie. Elementy bruku układane są w taki sposób, że ich czoło jest częścią wierzchnią podłogi.

Bruk drewniany jest przyjazny dla stóp i spełnia posta­wione wymagania dotyczące miejsca pracy w zakresie ciepłoty stóp. Na uniwersytecie w Stuttgarcie dokonano pomiarów, podczas których stopa przez 10 min. była ogrzewana do tempe­ratury 38oC, a następnie postawiona na jastrychu cementowym oraz na bruku drewnianym. W pierwszym przypadku, po posta­wieniu na jastrych w warunkach pokojowych, stopa wykazała schłodzenie o 10oC. Natomiast na bruku drewnianym jedynie o 2oC -2,8oC. Poza tym temperatura stopy po początkowym spadku pozostała stała.

Izolacja cieplna
Opór przenikania ciepła podłogi jest sumą oporów wszyst­kich poszczególnych jej warstw. Przy bruku drewnianym zależy on od grubości, od gatunku drewna z jakiego został wykonany i przewodności cieplnej. Wyjątkowo dobra izolacja cieplna bruku drewnianego odróżnia go od innych drewnianych okładzin podłogowych.

Odporność ogniowa
W wyniku ułożenia bruku drewnianego na podłożu jest on ciasno, z pięciu stron, otoczony innymi elementami bruku. Szósta górna powierzchnia podczas pożaru zostaje w niewielkim zakresie zwęglona. Warstwa ta zamyka dopływ powietrza do głębszych warstw bruku drewnianego.

Opłacalność
Bruk drewniany przynosi zdecydowane korzyści finansowe. Koszty całkowite związane z pozyskaniem i ułożeniem bruku są niewielkie w porównaniu z innymi okładzinami drewnianymi, i nie tylko, biorąc pod uwagę jego nieograniczoną żywotność, oszczędność energii, oraz że jest przyjazny dla środowiska i poprawia warunki w miejscu pracy.

 

Odporność na zużycie
W przemyśle najcięższe warunki, jakim bywa poddawany przez wiele lat bruk, powodują niewielkie jego zużycie.  Bruk o grubości 50mm wytrzymuje obciążenie 50N/mm² - dla porównania jest to 5000 ton/m², a to odpowiada wartości 16 Boeingów 747 Jumbo-Jet ustawionych na 1m2.

Na ogrzewanych podłożach cementowych (CT) – możliwe jest ułożenie bruku o niewielkiej grubości. Ogrzewanie musi być tak nastawione, aby powierzchnia podłogi drewnianej nie przekraczała 25oC. By uzyskać wystarczające oddawanie ciepła do pomieszczenia opór przenikania ciepła nie może być większy niż 0,15m2*K/W. Te wartości bez problemu można uzyskać stosując na ogrzewanie podłogowe bruk drewniany dębowy o grubości do 30mm, a z drewna iglastego do 25mm.

Dla ogrzewanych konstrukcji podłogowych należy stosować zalecenia „Centralnego zrzeszenia niemieckiego przemysłu budowlanego”.  Zleceniodawca powinien posiadać pisemny dokument, że ogrzewanie podłogowe jest właściwe i odpowiednio przy­gotowanie do ułożenia posadzki drewnianej, oraz że zostało zaprojektowane zgodnie ze wskazówkami „Przepisy przygoto­wawcze dotyczące układania okładziny drewnianej na ogrze­wanych konstrukcjach podłogowych”.

Informacje techniczne i zastosowanie

Bruk drewniany RE (reprezentacyjny) jest rustykalną repre­zentacyjną podłogą w pomieszczeniach administracyjnych, konferencyjnych, kościołach, teatrach, szkołach i mieszka­niach.

Gatunki drewna: sosna, świerk, dąb, modrzew lub inne o podobnych właściwościach do wymienionych.

Gabaryty bruku w mm.

Wysokość (h) ±1 = 22, 25, 30, 40, 50, 60, 80

Szerokość(b) ±1 = 40 - 80

Długość (L) = 40 – 120

Charakterystyka materiałowa
Pojedyncze klocki bruku drewnianego muszą być wykonane ze zdrowego drewna z dużego pnia, z którego pozyskuje się więcej ostro krawędziowej kantówki* lub z bali bez twar­dzieli, czterostronnie heblowane i sztucznie suszone. Zdrowe, mocno wrośnięte sęki, nieznaczące pęknięcia suszenia, a także różnice kolorów, które nie mają wpływu na użytkowanie są bez znaczenia. W klockach z dębu dopuszcza się w niewielkim zakresie zdrowy biel, w klockach z sosny lekką siniznę. Niewielki zakres biela w dębie i sinizny w sośnie może znaczyć klocek w maksy­malnie 5%, zaś na całej powierzchni 3%. Rustykalne wrażenie, jaki wywiera cała powierzchnia, nie może być zmienione poprzez tzw. „plakaty” w posadzce, spowodowane ułożonymi obok siebie klockami o innym odcieniu kolorystycznym.

 

* z pnia więcej kantówek. Drewno stabilniejsze o mniejszej tendencji do pęknięć i wichrowania.

Bruk drewniany WE (warsztaty) jest elastyczną i odporną posadzką w warsztatach i w pomieszczeniach o podobnych wymaganiach, bez wielkich zmian klimatycznych i bez komuni­kacji w postaci ruchu wózków widłowych i sztaplarek. Dopusz­czalny jest ruch lekkiego transportu.

Przy wielkości kostki od 40mm i przy użyciu odpowied­niego kleju możliwy jest również ruch wózków widłowych i sztaplarek.

Gatunki drewna: sosna, świerk, dąb, modrzew lub inne o podobnych właściwościach.

Gabaryty klocka w mm

Wysokość (h) ±1 = 30, 40, 50, 60, 80

Szerokość (b) ±1 = 40 - 80

Długość (L) = 40 – 140

Charakterystyka materiałowa
Klocki muszą być wykonane ze zdrowej, o ostrych kantach, tarcicy. Klocki od 100mm muszą być na dłuższych stronach heblowane. Różnice kolorystyczne, zdrowy biel lub sinizna są dopuszczalne. Klocki od 40mm wysokości mogą w 10% całej powierzchni być wykonane z jednego pnia*.

*materiał pozyskany z całego pnia. Drewno narażone na znaczne pęknięcia i zwichrowania.

Bruk drewniany typu GE jest przeznaczony do zastoso­wania dla przemysłu i warsztatów fabrycznych. Szczególny nacisk kładzie się tutaj na wytrzymałość przy występujących częstych przeciążeniach np. podczas hamowania sztaplarek czy wózków widłowych, a także obciążeniach punktowych.

Te wymagania muszą zostać podane w zakresie prac tak, aby wykonawca mógł się z nimi zapoznać i zamówić bruk o odpo­wiedniej wilgotności.

Gatunki drewna: sosna, świerk, dąb.

Gabaryty bruku w mm.

Wysokość (h) ±1 = 50, 60, 80, 100

Szerokość (b) ±1,5 = 60 - 80

Długość (L) = 60 - 140



 

Charakterystyka materiałowa
Klocki muszą być wykonane ze zdrowej, suchej tarcicy. Nie mogą posiadać wpływających na użyteczność błędów czy szkód. Zdrowe sęki, nieszkodliwe pęknięcia i sinizna są dopusz­czalne. Klocki między 60 a 100mm długości z jednorodnego kawałka pnia łącznie z rdzeniem są dopuszczalne tylko na 10% całej powierzchni.

Zawartość wilgoci w bruku RE i WE.

Średnia zawartość wilgoci w klocku (podczas dostawy) musi odpowiadać oczekiwanym warunkom klimatycznym pomiesz­czenia, przy uwzględnieniu wilgotności i temperatury okolicy. Dla bruku drewnianego RE leży ona w zakresie 8-12%, dla bruku WE 8-13%, przy czym pojedyncze klocki mogą wyka­zywać różnice dochodzące do ±2%.

Nie przewidując się żadnych wyjątkowych stosunków klima­tycznych w pomieszczeniu to zgodna z wiedzą praktyczną zawartość wilgoci w bruku wynosi:

dla bruku RE = 9-10% (±2%)

dla bruku WE = 11-12% (±2%).

Odbiegające od oczekiwanych warunki klimatyczne pomiesz­czenia muszą być uwzględnione w zakresie prac, względnie przekazane przez zleceniodawcę wykonawcy przed rozpoczę­ciem prac - ma to wpływ na zamówienie bruku o odpowied­niej wilgotności. O ile bruk nie będzie układany na podłożu z izolacją termiczną, również ten fakt musi być przekazany wykonawcy. Zawartość wilgoci w bruku jest ważna w momencie dostawy i podczas układania. Uwiarygodnienie zawartości wilgoci w drewnie wykonuje się przy pomocy przyrządów elektrycz­nych. W wątpliwych przypadkach stosuje się metodę wago­wo-suszarkową.

Zawartość wilgoci w bruku GE
Średnia zawartość wilgoci w klockach w czasie dostawy musi być zawarta w przedziale 10-14%, dopasowana do stosunków klimatycznych otoczenia i do przeznaczenia . Pojedyncze klocki mogą odbiegać od średniej wilgotności w zakresie maks. ±2%. Jeżeli nie przewiduje się wyjątkowych odchyleń od przy­jętej wilgotności otoczenia to przyjmuje się wynikające z prak­tyki wielkości procentowej zawartości wody w klockach na 12-13% (±2%).

Odbiegające od normy warunki lub układanie bruku na nie izolowanym cieplnie podłożu należy w zakresie prac wyszcze­gólnić i podać do wiadomości wykonawcy.
 

Wymagania wobec podłoża przy bruku GE
Podłoża na podstawie DIN 18367 „Holzpflasterarbeiten” Nr.3.1.2 muszą być gotowe do układania. Podłożem musi być jastrych cementowy CT-C35-F5 według DIN EN 13813 i/lub beton B25 według DIN 1045.  Warunkiem dla uznania, że jastrych nadaje się do ułożenia na nim bruku jest potwierdzenie że został wyprodukowany i zabudowany zgodnie z recepturą, że składniki się nie wytrąciły, że został w całości ubity, jest nośny i został starannie poddany pielęgnacji w fazie wysychania. (Patrz nowe wydanie DIN 18560 „Estriche im Bauwesen” 2004/4).

Powierzchnie przed ułożeniem bruku należy zdrapać lub zeszlifować, ale nie wygładzać. Powierzchnia nie powinna się piaszczyć. Dlatego należy podczas pielęgnacji jastrychu postę­pować według „Richtlinie zur Nachbehandlung von Beton” na przykład przez położenie foli.

Spostrzeżenie: W wyniku pielęgnacji jastrychu powinno uzyskać się taką jego twardość, że podczas próby rysikowej nie powstaje ślad rysika. Odporność na zrywanie musi wynieść minimum 1,5N/mm2.

Jeśli żądane są wyższe wartości wytrzymałości dla podłoża, to należy je wyraźnie uzgodnić.
 

Ponowne uderzenie wilgoci z podłoża
W przypadku możliwości wystąpienia tzw. ponownego uderzenia wilgoci z podłoża obowiązują te same wymagania jak dla RE/WE. Przy jastrychu związanym i betonie należy okładzinę podło­gową z bruku chronić przed wilgocią stosując odpowiednie materiały.

Równość
Tolerancje w przypadku równości podłoża muszą odpo­wiadać przynajmniej wartościom punktu 3 z tabeli 3 von DIN 18202 (1mb/4mm).

Układanie i obróbka powierzchni

Układanie RE i WE

Klocki należy układać długimi wiązkami tworząc prostolinijne podłużne fugi (szczeliny). Kierunek układania pozostawia się w gestii wykonawcy, o ile nie został on wcześniej ustalony. Należy używać klejów, jak również produktów do przygotowania podłoża (grunt pod klej), które wyraźnie zostały przez producenta przeznaczone do danego rodzaju bruku. Szczeliny między rzędami, jak i dylatacje, należy dopasować do sytuacji. Przed, jak i po układaniu należy temperaturę pomiesz­czenia utrzymać na poziomie >18oC, natomiast podłoża >15oC. Wilgotność względna nie powinna przekraczać 65%. Takie warunki należy utrzymać aż do zakończenia prac nawierzchniowych.

Szlifowanie RE i WE
Bruk RE cyklinujemy równomiernie. Liczba przejść, jak i ziarni­stość zależy od rodzaju obróbki powierzchni. Przy WE cyklinowanie należy szczegółowo uzgodnić.

Obróbka powierzchni RE i WE
Na bruku RE po cyklinowaniu należy nanieść środki chroniące. Jeżeli nie ustalono sposobu ochrony powierzchni przez np. wosko­wanie na zimno lub gorąco, przypalanie, olejowanie lub lazuro­wanie należy ją lakierować lakierami syntetycznymi. W przypadku bruku WE obróbkę powierzchni należy szczegó­łowo uzgodnić.

Układanie GE
Podłoże należy zagruntować. Klocki należy kleić przeznaczonym do tego typu bruku klejem, układając je prostymi pasami w wiązaniu na cegiełkę. W praktyce przy układaniu GE najlepiej się sprawdzają miękkoplastyczne kleje. Jeżeli nie ustalono tego wcze­śniej wykonawca może zdecydować o kierunku układania. Jeżeli przewiduje się pod bruk specjalny podkład w pasach należy jego właściwości dopasować z klejem.

Szlifowanie GE.
Nie przewiduje się, ale jest możliwy.

Obróbka powierzchni GE
Stosuje się środki na parafinie, którą nanosi się na gorąco. Stosuje się również gruntowanie olejami syntetycznymi.
 

Czyszczenie i pielęgnacja

Pielęgnacja RE i WE
Po wykonaniu obróbki powierzchni wykonawca jest zobowiązany do przeka­zania zleceniodawcy na piśmie wskazówek dotyczących pielęgnacji. Muszą w nich być zawarte również warunki klimatyczne, jakie mają panować w pomieszczeniu. Bruk WE, jeżeli nie był szlifowany, należy dla wstrzymania przyjmowania wilgoci pokryć odpowiednimi środkami na bazie parafiny lub oleju. Przy nakładaniu tych środków i późniejszego postępowania z posadzką nimi zaimpregnowaną należy stosować się do wskazówek producenta.

Wskazówki uzupełniające.
Przy ocenie powierzchni należy uwzględnić, że bruk jest rustykalną podłogą. Bruk może posiadać uwarunkowane mate­riałem i klimatem pomieszczenia konieczne szczeliny.

Szerokość szczelin:

Bruk RE średnio do 1mm.
Bruk WE średnio do 3mm.

W pomieszczeniach, do których będzie wnoszony brud i wilgoć z zewnątrz, należy stosować przy wejściu elementy wychwytu­jące bród.

Pielęgnacja GE
Wskazówki dotyczące pielęgnacji należy przekazać zlecenio­dawcy na piśmie. Trzeba również zwrócić uwagę na zalecane warunki klimatyczne pomieszczenia.

Czyszczenie GE
Zamiatać na sucho, ręcznie albo maszynowo.

Klimat pomieszczenia RE,WE,GE
Ważny jest stały i równo­mierny stosunek między temperaturą a wilgotno­ścią w pomieszczeniu. Optimum stanowi stały klimat pomieszczenia z temperaturą 21oC i wilgotnością względną 55%. Dla utrzymania niezmiennych warunków klimatycznych należy stosować nawilżacze ze sterowaniem hydrosta­tycznym. Przy długo­trwałych odchyłkach klimatycznych należy wilgotność bruku odpowiednio dopasować, ewentualnie dane uzyskać od planistów (architekt, biuro budowlane). Podczas układania należy temperaturę pomieszczenia i podłoża utrzymać w temperaturze > 18oC. W przeciwnym wypadku decydują wskazania producenta kleju. W Polsce obowiązuje również norma PN EN 14761 Podłogi drewniane. Parkiet z drewna litwgo> Listewki do układania wąskimi i szerokimi płaszczyznami do podłoża oraz kostka brukowa.

Artykuł ukazał się w magazynie "Profesjonalny parkiet", nr 3/59/2011
 


 

Tagi 
ogrzewanie podłogowe
bruk drewniany

Nasi partnerzy