Nowoczesne formy rehabilitacji także dla fachowca

Autor 
Dorota Kaśnikowska, Fizjoterapeuta w Zakładzie Rehabilitacji Lecznicy w Olsztynie
15.04.2015Komentarze (2)

„Szlachetne zdrowie, nikt się nie dowie, jako smakujesz, aż się zepsujesz” – pisał poeta. Tak, tak! O zdrowie trzeba dbać - szczególnie teraz, kiedy rozpoczął się sezon budowlany i wykonawcy mają pełne ręce pracy.  Z jakich nowoczesnych metod rehabilitacji skorzystać, żeby rano wstać wypoczętym albo szybko pozbierać się po urazie?  

Czym właściwie jest rehabilitacja i jakie spełnia zadanie? To proces, który polega na pobudzeniu naturalnych mechanizmów regeneracji i samoleczenia organizmu. Powinien rozpocząć się zaraz po wystąpieniu urazu, dysfunkcji, choroby czy operacji. Im szybciej zainterweniujemy, tym lepsze rokowanie na szybki powrót do zdrowia. Nie tylko technologia budowlana idzie do przodu - w dzisiejszych czasach, rehabilitacja przeżywa dynamiczny rozwój. Dzięki temu możemy korzystać z form, które mają zbawienny wpływ na organizm. Jest ich wiele – oto przykłady wybranych form rehabilitacji:
 

1. Hydroterapia

Jak to działa?

Główną rolę w przywracaniu do zdrowia odgrywa tu woda. Od wieków jest używana nie tylko do leczenia, ale też do uwalniania od stresu. Oparta jest na 3 prostych elementach:

  • cieple,
  • zanurzaniu w wodzie,
  • ruchu wody zwany hydromasażem.

Ciepło rozszerza naczynia krwionośne i przyśpiesza obieg krwi w organizmie. Umożliwia to szybszą regenerację tkanek i mięśni. Ciało poddane hydromasażowi czerpie korzyści dla swoich układów: kostnego, oddechowego, neuromięśniowego i krążenie, stres, urazy i wadliwa postawa podczas pracy zawodowej mogą powodować skurcze mięśni i ból. Strumienie wody skierowane we właściwe miejsca, stymulują i relaksują punkty zapalne.

Masaż wodny prowadzi też do poprawy elastyczności, poprawy krążenia i zapewnia ogólne korzyści zdrowiu. Hydroterapia nie tylko zmniejsza stres, ale też inne różne czynniki go powodujące, takie jak: wysokie ciśnienie krwi, bóle głowy i przewlekłe boleści. Udowodniono, że przy użyciu zabiegów związanych z ciśnieniem wody limfa łatwiej przepływa przez ciało wzmacniając tym samym system immunologiczny, powoduje rozluźnienie mięśni, zmniejsza napięcie nerwowe i łagodzi dolegliwości bólowe. Masaż podwodny wykonuje się za pomocą natrysku o regulowanym ciśnieniu, w czasie kąpieli całkowitej w wodzie o temp. 34-37oC. Pompa pobiera wodę z wanny i pod odpowiednim ciśnieniem wtłacza do węża zakończonego dyszą. Zabieg polega na skierowaniu strumienia wody z dyszy na wybraną okolicę ciała zanurzonego w wodzie i prowadzenie go wzdłuż przebiegu mięśni. Do zabiegu trzeba się przebrać w strój kąpielowy, wejść do wanny z wodą i przyjąć wygodną pozycję.

Koszt i czas:  Zabieg trwa 20 min., a jego koszt wynosi od 25-40 zł za zabieg.

Przeciwwskazania: Hydroterapia nie może być stosowana w przypadkach infekcji, zakrzepicy żylnej, złośliwych nowotworów, niegojących się ran i owrzodzeń, ciężkiej niedokrwistości.


2. Suchy masaż

Jak to działa?

Technik i rodzajów masażu jest tak wiele, że nie sposób wszystkich wymienić – mamy np. masaż klasyczny, który rozluźnia całe ciało czy masaż sportowy, który ma  za zadanie usunąć zmęczenie po wysiłku fizycznym. Zarówno masaż jak i hydroterapię łączy jedno: obie techniki  usprawniają przepływ krwi i limfy w naczyniach, a także pobudzają układ nerwowy, a to sprawia, że jesteśmy odprężeni, a mięśnie uzyskują większą zdolność do pracy i szybciej się regenerują, a to dlatego, że mięśnie są lepiej dotlenione, metabolizm przyśpiesza i organizm usuwa toksyny. Co ciekawe, masaż oddziałuje też na te sfery, funkcjonowania organizmu, z którymi wydaje się w ogóle nie mieć związku. Jak się okazuje usprawnia on m.in. pracę płuc, co więcej może poprawić trawienie i wspomagać filtracyjną czynność nerek. Zabieg może być wykonywany zarówno przez profesjonalistę, jak i najbliższą nam osobę.

Najpopularniejszy jest masaż klasyczny, można go podzielić w zależności od formy intensywności na:

  • leczniczy - głównym celem jest leczenie zaburzeń organizmu poprzez zabiegi manualne np. rozciąganie mięśni przykurczonych. Jeżeli mamy większe problemy ze zdrowiem niż przemęczenie np. rwa kulszowa (drętwienie do nogi) lub barkowa (drętwienie do ręki) polecałabym masaż segmentarny. Zalicza się go do masażu leczniczego i tu niestety trzeba się skonsultować z lekarzem ponieważ nie każdy może niego skorzystać. Z poszczególnych segmentów rdzenia kręgowego do każdego narządu odchodzą nerwy, swoje zakończenia mają w skórze. Taki zabieg zmniejsza dolegliwości reumatyczne stawów i bóle neurologiczne. W zależności od masowanej powierzchni, masaż trwa od pół godziny (fragment kręgosłupa) do godziny ( całe ciało). Aby zabieg był skuteczny, trzeba go powtarzać. Na początku dobrze jest wziąć serię masaży co 3 dni, a potem powtarzać zabieg raz w tygodniu, zapobiegawczo, żeby nie dopuścić do kumulacji napięcia w mięśniach.
  • relaksacyjny - to najpopularniejszy i moim zdaniem najbardziej skuteczny masaż. Wspaniale oddziałuje na układ nerwowy (równoważy wysłane przez ciało negatywne reakcje na stres, redukuje mimowolne napięcie mięśni, przywraca prawidłowy rytm serca a nawet pomaga w walce z bezsennością).  Z takiej formy rehabilitacji powinny skorzystać osoby skarżące się na bóle kręgosłupa, szyi, głowy, słabą zdolnością koncentracji, wyczerpane i przemęczone. Ta metoda jest bardzo popularna i dostępna bez skierowań lekarskich. Jeżeli się już zdecydujemy na masaż relaksacyjny, to proponowałabym masaż kamieniami. Połączenie ciepłych kamieni z odpowiednimi technikami masażu jest zbawienne dla zmęczonego, zestresowanego człowieka. Podczas masażu używa się gorących bazaltowych kamieni pochodzenia wulkanicznego, które przez wieloletnią, naturalną obróbkę falami morskimi mogą być użyte do celów terapeutycznych. Ciepło płynące z kamieni oraz spokojne, powolne ruchy podczas wykonywania masażu, pozwalają na maksymalne rozluźnienie mięśni napiętych po całym dniu pracy.

Przeciwwskania: są podobne jak w hydroterapii czyli infekcje, niegojące się rany na skórze, nowotwory złośliwe, zapalenie żył oraz nieleczone nadciśnienie.

Ceny masaży wahają się oczywiście w zależności od regionu Polski i standardu ośrodka. Orientacyjnie wygląda to tak:

  • masaż częściowy 30-50 zł
  • masaż całego ciała 70-100 zł
  • masaż gorącymi kamieniami 120-150 zł
     

3. Elektroterapia

Jak to działa?

To dział rehabilitacji, w którym stosuje się występujące w przyrodzie naturalne czynniki fizykalne czyli takie wytworzone przez różnego rodzaju urządzenia np. :

  • elektrostymulacja (inaczej TENS, przezskórna stymulacja nerwów jest metodą wykorzystywaną przez elektrostymulatory wysyłające impulsy elektryczne o niskiej amplitudzie z elektrod przez skórę do nerwów obwodowych. Jest to bardzo przyjemny zbieg, pacjent czuje wyłącznie lekkie mrowienie na skórze na zmianę z wibracjami wokół elektrod. Stosuje się je głównie na bóle przeciążeniowe kręgosłupa, bóle związane z dyskopatią oraz pochodzenia neurologicznego np. rwa kulszowa. Zabieg trwa ok. 20 min.,
  • jonoforeza - polega na wprowadzeniu do chorego miejsca lekarstwa dzięki przepływowi prądu o stałym natężeniu. Jest skuteczna przy bólach stawów i kręgosłupa, nerwobólach, stanach zapalnych. Zabieg trwa ok. 20 min.,
  • elektrody - wraz z lekiem przykładane są na skórę w miejscu bólu,
  • naświetlania światłem spolaryzowanym - ma zastosowanie przeważnie w chorobach skóry, ale także w dolegliwościach zwyrodnieniowych: łokieć tenisisty, bólach migrenowych, naderwaniach więzadeł stawowych, owrzodzeniach żylakowych, stopy cukrzycowej. Czas trwania pojedynczego naświetlania wynosi zwykle kilka minut,
  • zabiegi z wykorzystaniem pola magnetycznego - skutecznie regeneruje chore tkanki, łagodzi ból działa przeciwzapalnie. Dlatego zabiegi z wykorzystaniem pola magnetycznego stosuje się u pacjentów z osteoporozą, chorobą zwyrodnieniową stawów po złamaniach i zwichnięciach. Mechanizm działania jest bardzo złożony i nie został do dzisiaj w pełni wyjaśniony. W przeciwieństwie do innych energii pole magnetyczne przenika przez całe ciało docierając do każdej komórki i wywołując w ten sposób skutki biofizyczne. Do zabiegu nie trzeba zdejmować ubrania. Czas trwania zabiegu to ok. 20 min.,
  • laser - należy do najskuteczniejszych zabiegów przeciwzapalnych. Terapeuta naświetla punkty na naszym ciele przyrządem przypominającym długopis, który ma na końcu diodę emitującą wiązkę laserową. Ma zastosowanie w schorzeniach reumatoidalnych, w ortopedii - przy złamaniach i skręceniach. Świetnie działa na uporczywe ostrogi piętowe. Czas zabiegu to maksymalnie 10 min.,
  • ultradźwięki (działają podobnie jak laser tylko zamiast długopisu jest głowica. Aby zabieg był możliwy terapeuta smaruje okolicę bólową żelem do USG lub maścią przeciwzapalną  - jest to potrzebne do przewodzenia fal ultradźwiękowych. Rewelacyjnie działa na ostrogi piętowe, rwę kulszową, bóle pleców, zapalenie stawów).

Elektroterapia zajmuje się także przyśpieszeniem wchłaniania obrzęków i wysięków śródstawowych. Za pomocą prądu można wprowadzić przez skórę do tkanek określony lek (jonoforeza, ultradźwięki). Aby skorzystać z takich form trzeba niestety skonsultować się z lekarzem - nie każdy może korzystać z tego typu rehabilitacji. Na pewno potrzebne jest skierowanie, a osoby posiadające takie przeciwwskazania (np. choroba wieńcowa, stany pozawałowe, złośliwe nowotwory, osoby z aktywnymi implantami w tym rozruszniki serca, krwotoki jelitowe, gruźlica, infekcje) muszą się wstrzymać.

Celem elektroterapii jest również pobudzenie do skurczu mięśni lub nerwów (elektrostymulacje). Stosujemy je w leczeniu porażeń, niedowładów, zaników i osłabień mięśni, gimnastyki izometrycznej mięśni (czyli napięcia ich bez użycia ruchu).

Wszystkie wyżej wymienione zabiegi wykorzystywane są do leczenia objawów przewlekłych i ostrych zespołów bólowych.
 

4. Kinesiotaping

Jak to działa?

To rodzaj terapii opracowany przez japońskiego lekarza Kenzo Kase. Metoda polega na zastosowaniu specjalnych taśm klejących różnej mocy, które mają na celu poprawienie ukrwienia, stabilizacji, działają przeciwbólowo i przeciwobrzękowo. Służą wspieraniu funkcji organizmu i jego stabilizacji. Metoda ta może być stosowana w każdej grupie wiekowej. To bardzo często stosowana terapia u sportowców i osób aktywnych oraz osób wykonujących pracę fizyczną.

Cena takiej aplikacji to koszt ok. 30 zł

 

5. Kriokomora

Jak to działa?

Działa pozytywnie na szereg czynności i funkcji organizmu - poprawia jego wydolność, pracę układu ruchowego, ale też wspiera system psychiczny. W kriokomorze panują ekstremalne warunki –temperatura oscyluje w granicach -110/130oC. Zabieg trwa ok. 3 min. Odpowiednio przygotowany pacjent, ubrany w specjalną bawełnianą bieliznę, maskę i opaskę na uszy wchodzi do zamkniętej komory. Najlepszy efekt przynosi cykl 10 zabiegów powtarzany dwa razy do roku. Zabiegi w kriokomorze są polecane dla osób ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów i kręgosłupa, w chorobach reumatyzmu i ortopedii, ale też w stanach depresyjnych.

Przeciwwskazania: nietolerancja zimna, klaustrofobia, ciężkie choroby serca, nieregulowane ciśnienie krwi, choroba Raynonda (miejscowe zburzenia ukrwienia), zmiany i uszkodzenia skóry, niewydolność tarczycy, nowotwory, choroby nerek, przebyte udary, choroby zakaźne, metalowe implanty w ciele.

Koszt: 30-60zł za jedno wejście do kriokomory




6. Piłka gimnastyczna

Jak to działa?

Dla mocno zapracowanych osób, które nie mają czasu na regularne ćwiczenia fizyczne, hydromasaże lub zabiegi fizykalne proponowałabym zakup piłki gimnastycznej (zamiast krzesła przy komputerze). Siedząc na takiej piłce stawy są odciążone, a mięśnie posturalne (odpowiadające za prawidłową postawę) pracują, aby utrzymać nas w równowadze. W międzyczasie można wykonywać proste ćwiczenia rozluźniające np. lekki balans na piłce lub krążenia biodrami - nie przerywając pracy przy komputerze lub ciekawej rozmowy na portalu. Piłka musi być koniecznie dostosowana do wzrostu oraz wysokości biurka. Należy tak nadmuchać piłkę, aby siedząc na niej, stopy dotykały podłogi, kolana były zgięte, a uda tworzyły z podudziami kąt nieco większy od prostego. Przy takim ustawieniu natychmiast przyjmujemy prawidłową pozycję - nawet o tym nie myśląc! Siedzenie na piłce oraz ćwiczenia z jej wykorzystaniem mają wiele zalet. Przede wszystkim kształtują wszystkie cechy motoryczne człowieka - zwiększają siłę mięśniową, wytrzymałość, poprawiają zakres ruchu w stawach oraz gibkość.

Jak się leczyć?

Warto pamiętać, że nowoczesne formy rehabilitacji, które tutaj zostały opisane mogą przyśpieszyć powrót do dawnej formy i sprawności. Pamiętajmy, że nawet najbardziej błahy uraz czy ból powinien być skonsultowany z lekarzem lub fizjoterapeutą, ale tak naprawdę najważniejsza jest profilaktyka, czyli korzystanie z tych wszystkich form zanim zacznie się prawdziwy problem.

Jeśli profilaktyka nie wystarczy i zetkniemy się z urazami lub bólami przeciążeniowymi, to co wtedy? Gdzie iść?  Kto może nam pomóc?

1. Fizjoterapeuta
Gdy ból kręgosłupa jest nagły, trwa nie dłużej niż 1-2 dni dobrym pomysłem jest wizyta u fizjoterapeuty. Za pomocą wywiadu i testów doświadczony fachowiec potrafi trafnie ocenić, skąd się bierze ból i często może pomóc.

2. Lekarz
Jeśli fizjoterapeuta nie pomoże to na pewno skieruje cierpiącego do odpowiedniego lekarza. Fizjoterapeuta może pomóc od razu rozluźniając napięte mięśnie i poprawiając ukrwienie tkanek lub likwidując inne źródło ucisku. Natomiast kiedy ból jest promieniujący do pośladka, uda, łydki  lub drętwieją nam ręce, trzeba zgłosić się do lekarza, bo będzie potrzebna pomoc farmakologiczna (środki przeciwbólowe i niesterydowe leki przeciwzapalne). Zazwyczaj jest to lekarz pierwszego kontaktu, więc on  pokieruje nas do specjalisty takiego jak ortopeda  lub neurolog, ponieważ będą potrzebne badania diagnostyczne obrazujące dysfunkcje. Najczęściej jest to RTG, ale polecałabym wykonanie USG narządu ruchu lub jeśli to konieczne rezonansu magnetycznego (tam obraz jest dokładniejszy i bardziej widoczny). Do lekarza na pewno zgłosimy się z:

  • rwą kulszową - ból promieniujący do uda, pośladka, łydki,
  • z przewlekłymi bólami kręgosłupa kiedy często przyczyną jest dźwiganie ciężkich przedmiotów lub przebywanie w wymuszonych pozycjach z nadmiernym obciążeniem kręgosłupa,
  • ze zwyrodnieniami czyli zniszczeniem chrząstki stawowej - tego dowiemy się tylko z badań diagnostycznych. Tu zazwyczaj lekarze przepisują wyżej opisaną elektroterapię, a tego fizjoterapeuta nie może sam wykonać bez zlecenia lekarza.

Koszt 30-minutowej wizyty u fizjoterapeuty oscyluje od 50-150 zł, a dobremu lekarzowi specjaliście zapłacimy od 200 zł. Podczas wizyty u fizjoterapeuty można jednak liczyć nie tylko na doraźną pomoc, ale cenne wskazówki, które pomogą nam uniknąć niepotrzebnych przykrości i skupić się na życiu codziennym.

Uwaga! Gabinety fizjoterapeutyczne i ośrodki rehabilitacji mogą mieć podpisane umowy z NFZ - w takich ośrodkach wymagane jest jednak skierowanie od lekarza.
 

Trudny wybór

Jak wybrać najlepszy ośrodek rehabilitacyjny, który stosuje te wszystkie nowoczesne metody?  Wybierając placówkę, warto sprawdzić:

  1. Czy fizjoterapeuta, który będzie się Tobą zajmował, skończył specjalistyczne studia.
  2. Czy ośrodek zatrudnia lekarzy specjalistów ortopedii i neurologów oraz czy umożliwia konsultacje z nimi.
  3. Czy ośrodek sporządza plan celów terapii (jakie efekty i kiedy ma przynieść terapia).
  4. Czy ma odpowiednie wyposażenie i w jakim jest ono stanie technicznym (dobry sprzęt to szybsze dochodzenie do siebie i komfort).
  5. Czy ośrodek ma kontrakt z NFZ na działalność rehabilitacyjną (jeśli będzie to dłuższa terapia ).
  6. Zastanów się czy to miejsce, które Tobie odpowiada, zrób wcześniej wywiad  wśród rodziny, znajomych, którzy mieli  okazję sprawdzić warunki panujące w takich ośrodkach, zapoznaj się z godzinami otwarcia - to też jest ważne jeżeli pracujesz.
  7. Ważna jest też cena,  ale nie najważniejsza. W niektórych ośrodkach w ramach promocji konsultacje z fizjoterapeutą i ustalenie toku rehabilitacji są bezpłatne. Takim  ośrodkom zależy aby ich klient oszczędził i był zadowolony więc proponują zabiegi w pakietach np. masaż + kąpiel + zabieg fizykalny do tego dokładają poradę gratis. Cena oscyluje od 500 do 1500 zł za turnus dwutygodniowy z minimum 3 zabiegami. Jeżeli placówka ma podpisaną umowę NFZ to, aby ściągnąć do siebie potencjalnego klienta  udziela zniżki 30% lub 50% (jeśli przyniesiemy skierowanie od lekarza). Myślę, że takie promocje bardziej się opłacają niż płacenie za każdy zabieg z osobna -  warto połączyć ze sobą różne formy i zadziałać kompleksowo.

Pamiętajmy, że cudów nie ma - to tylko doraźna pomoc przy zmniejszeniu stanu zapalnego. Trzeba  walczyć z przyczyną bólu, a nie z jego skutkami. Fizykoterapia będzie skuteczna tylko wtedy, gdy zostanie odpowiednio dostosowana do problemu zdrowotnego pacjenta.
 



Przeczytaj również artykuł "Wyginam śmiało ciało - proste ćwiczenia dla fachowców".



 

 

Kategoria 
Tagi 
masaż
hydroterapia
kriokomora
formy rehabilitacji
kinesiotaping

Nasi partnerzy