Skutki palenia papierosów

Autor 
Dorota Kaśnikowska, Fizjoterapeuta w Zakładzie Rehabilitacji Lecznicy w Olsztynie
14.04.2015Komentarze (0)

Papierosy pali ponad 9 milionów Polaków, a co roku z ich powodu ginie 50 tysięcy. Obecnie nie ma już wątpliwości, że palenie papierosów jest szkodliwe dla zdrowia człowieka. Jakie są jego skutki i czemu warto walczyć z nałogiem?

Jeden palacz na czterech skraca sobie życie o 20 lat i umiera przed 65. rokiem życia *. Pomimo tych niepokojących danych, osoby palące papierosy często lekceważą niebezpieczeństwa, jakie niesie ze sobą uzależnienie od papierosów. Pomijając już fakt, że traci się dużo pieniędzy to pojawia się szereg komplikacji zdrowotnych. Najczęściej związanych z układem krwionośnym i oddechowym człowieka. W skład papierosów wchodzą składniki, które zostawiają wraz z dymem papierosowym nieodwracalne zmiany w organizmie:

  • tlenek węgla - nazywany również czadem
  • acetan - jego wpływ na organizm to między innymi rozpuszczanie tkanki łącznej
  • cyjanowodór - niegdyś stosowany do ludobójstwa!!!
  • substancje smoliste - o działaniu rakotwórczym
  • polan -  ma działanie radioaktywne
  • arsen -  substancja trująca
  • folmadehyd -  składnik do konserwacji preparatów biologicznych
  • chlorek winylu - stosowany do produkcji plastiku

Skład jest imponujący…

Śmiertelne skutki palenia
Skutki palenia papierosów bardziej odczuwają osoby, które zaczęły palić w młodości niż te, które uzależniły się w starszym wieku. Spustoszenie jakie powoduje to uzależnienie, w pełni objawia się dopiero na późniejszym etapie życia - przez dłuższy okres zabija nas po cichu. Palacze są bardziej narażeni na choroby nowotworowe płuc, przełyku, tchawicy, krtani, krwi, nerek, pęcherza moczowego, trzustki i wątroby. Palenie wpływa również na inne organy, takie jak np.

  • Jama ustna. Palenie wywołuje choroby zębów (parodontoza, próchnica, nieprzyjemny oddech, zapalenie dziąseł).
  • Układ krwionośny. Palenie zwiększa ryzyko choroby wieńcowej serca, nadciśnienia, miażdżycy, tętniaka aorty, chorób obwodowego układu naczyniowego, w tym naczyń mózgowych.
  • Serce. Nikotyna przyłącza się do receptorów podwyższając w ten sposób ciśnienie krwi, przyśpieszając akcję serca i zwiększając zużycie tlenu przez mięsień sercowy.
  • Układ oddechowy. Palenie wywołuje przewlekłe zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, astma oskrzelowa czy gruźlica płuc. Dym papierosowy uszkadza także ściany naczyń krwionośnych i nabłonka w oskrzelach. Nabłonek nie może oczyścić płuc z zanieczyszczeń i w ten sposób dochodzi do obturacyjnej choroby płuc.

Ryzyko zachorowań jest proporcjonalne do liczby wypalonych papierosów i lat palenia. Według badań osoby palące więcej niż 25 papierosów dziennie są trzykrotnie bardziej narażone na wymienione choroby. Oczywiście powyższa lista nie jest kompletna i można by wymieniać zagrożenia w nieskończoność. Zbadano, że nikotyna jest przyczyną raka płuc w prawie 85% przypadków.

Trujesz siebie, nie truj innych

Bardzo często palacze nie zdają sobie sprawy, że trują też otoczenie, w którym się znajdują się bliscy. Mimo tego, że nie palą, cierpią z powodu szkodliwego działania dymu tytoniowego. Takie osoby (tzw. bierni palacze) narażone są bardziej na infekcje układu oddechowego, astmę i obniżenie wydolności oddechowej. W przyszłości zaś mogą tak samo, jak nałogowcy zachorować na choroby układu krążenia, a także nowotwory złośliwe. Okazuje się, że bierny strumień dymu tytoniowego jest bardziej szkodliwy niż dym wdychany. Z tego powodu bierne palenie dostarcza 35 razy więcej dwutlenku węgla i 4 razy więcej nikotyny. Jeżeli bierni palacze to Wasze dzieci to nie tylko narażacie je na ryzyko związane z ich zdrowiem, ale także kształtujecie u młodych nawyk palenia. Warto się na tym zastanowić, zanim sięgniecie po papierosa przy swoich pociechach.

Poziomy palenia
Palenie papierosów jest nałogiem na trzech różnych poziomach:

  1. fizjologii (organizm „potrzebuje” nikotyny),
  2. nawyków (czynności rąk przy paleniu, palenie przy alkoholu czy kawie, podczas rozmowy, przed czy po jedzeniu),
  3. emocji (to rodzaj wsparcia emocjonalnego).

Ze względu na tak zróżnicowany charakter uzależnienia trudno odzwyczaić się od palenia. We współczesnym społeczeństwie papierosy sprawiają wrażenie niewinnej używki - bardziej akceptowanej społecznie niż alkohol. Palenie papierosa daje fałszywe poczucie rozluźnienia. W rzeczywistości jednak powoduje stres organizmu. Nie ma „bezpiecznej” liczby wypalanych papierosów. Nie wolno pocieszać się tym, że pali się mniej niż kiedyś. Palenie nawet 5 papierosów dziennie wiąże się ze wzrostem ryzyka wystąpienia całej wymienionej wyżej listy chorób!

Jak rzucić nałóg?
Rzucanie palenia nie jest łatwe, zwłaszcza kilka pierwszych tygodni bez papierosa jest dla wielu osób najtrudniejszym etapem. Wówczas walczy się z nałogiem fizycznym. Warto w tej sytuacji wspomóc się Nikotynową Terapią Zastępczą (NTZ) -  jest jedną z najpopularniejszych metod farmakologicznego leczenia uzależnienia od nikotyny. Polega na podawaniu w kontrolowanych dawkach wytworzonej laboratoryjne nikotyny. Leki zmniejszają objawy odstawiania papierosów. Zawierają tylko nikotynę, bez innych trujących związków zawartych w dymie papierosowym. Wśród środków NTZ znajdziemy:


 

Plastry, pastylki oraz gumy do żucia. Dostarczają do organizmu nikotynę, tym samym zaspokajają receptory, tak aby zlikwidować chęć zapalenia papierosa. Z czasem liczba receptorów maleje, a palacz uwalnia się od nałogu. Zaleca się 8-tygodniową kurację przy wypaleniu 20 papierosów dziennie.

 



E-papieros. To inhalatory mieszaniny wody, często gliceryny oraz substancji smakowych i oczywiście nikotyny. Elektroniczne papierosy nie są do końca cudem techniki bo zawierają nikotynę, jednak nie powodują tak jak papierosy tytoniowe uszkodzenia układu oddechowego, serca i naczyń krwionośnych. Mgła z e-papierosa nie jest dymem pochodzącym ze spalania, nie zawiera żadnych z kilku tysięcy toksyn. E-palacze bardzo chwalą ten produkt ponieważ zapewnia ważną dla nich kontynuację rytuału palenia i likwiduje głód nikotynowy. E-papieros nie zagraża pożarem, nie wytwarza popiołu. Można go używać w miejscach publicznych, nie odczuwa się przykrego zapachu w ustach i co.

 

Hipnoza. Osoby, które to wykonują twierdzą, że nałogowi palacze sami siebie oszukują. Nie chcą przyznać się przed sobą, że ich nałóg może się przyczyniać do ciężkich chorób lub nawet ich zabić. Hipnoterapia polega na tym, by pokonać te mechanizmy samooszukiwania, poprzez docieranie do podświadomości. Psychoterapeuci wprowadzają taką osobę w stan hipnozy i pracują na tym aby palenie papierosów kojarzyło się po wybudzeniu z jakimś bodźcem powodującym niezwykle nieprzyjemne reakcje (dobrane specjalnie do indywidualnej osoby). Co więcej, wzmacniają motywację i determinację osoby uzależnionej do rzucenia palenia. Choć brzmi to trochę magicznie, to może warto spróbować zawalczyć ze swoją podświadomością.

 

 

Warto rzucić palenie w każdym wieku. Poprawi to na pewno kondycję fizyczną, ustąpi poranny kaszel, rzadziej będą zdarzać się infekcje dróg oddechowych. Odsuwa się od siebie widmo chorób, które są następstwem palenia tytoniu. Ze względu na 3 różnorodne płaszczyzny uzależnienia w rzucaniu palenia ważna jest motywacja.  Nie będzie to łatwa decyzja, ale przy odpowiednim zaangażowaniu sukces jest możliwy. Nie należy zrażać się chwilowym niepowodzeniem, nie wolno rezygnować i poddawać się. Gdy przychodzi ochota na „puszczenie dymka” dobry może okazać się ruch na świeżym powietrzu, ćwiczenia, sięgnięcie po owoc lub warzywo - to na pewno wyjdzie nam na zdrowie!

* Dane liczbowe przytoczone w artykule pochodzą z książki Cungi Chartly "Stawić czoło uzależnieniom" ,która opiera się na amerykańskich badaniach i statystykach.



Dorota Kaśnikowska, Fizjoterapeuta w Zakładzie Rehabilitacji Lecznicy w Olsztynie


 


 

 O Waszych próbach rzucania palenia możecie podyskutować w wątku „Elektroniczny papieros”.

Kategoria 
Tagi 
palenie papierosów
skutki palenia

Nasi partnerzy