Ogrzewanie, którego nie widać. Jak wykonać wodne ogrzewanie podłogowe

Autor 
Magdalena Statnik, wykładowca w Zespole Szkół Budowlanych w Szczecinie
04.08.2014Komentarze (0)

Ogrzewanie podłogowe jest coraz częściej stosowane zarówno w nowym budownictwie, jak i w modernizowanych budynkach. Może uzupełniać system ogrzewania grzejnikowego, ale także stanowić samodzielną instalację grzewczą.
 

Zanim zapadnie decyzja
Zastosowanie „podłogówki”, jak potocznie nazywa się ten typ ogrzewania, powinno być dobrze przemyślaną decyzją, ponieważ nie w każdym pomieszczeniu będzie ono w sposób właściwy spełniało swoje funkcje. Choć montaż nie jest zbyt trudny, to trzeba zadbać, aby poszczególne etapy wykonywane były we właściwy sposób i przy zastosowaniu odpowiednich materiałów. Najlepszym rozwiązaniem jest oczywiście wykonywanie ogrzewania podłogowego uwzględnionego już w projekcie nowo budowanego obiektu. Projektant instalacji grzewczej bierze pod uwagę między innymi: konstrukcje stropu (aby bez problemu „udźwignął” dodatkowe warstwy podłogi), ilość powierzchni przeszklonych, sposób docieplenia budynku itd.
 

Trudniej jest wykonać ogrzewanie podłogowe stanowiące nowy element w starszym obiekcie. W takiej sytuacji należy uwzględnić kilka rzeczy:

  • możliwość współpracy z zamontowanym kotłem i resztą istniejącej instalacji grzewczej,
  • możliwości przeniesienia dodatkowego obciążenia przez strop w ogrzewanym pomieszczeniu,
  • konieczność podwyższenia poziomu posadzki w jednym lub kilku pomieszczeniach (należy rozważyć, jak to wpłynie na wysokość drzwi balkonowych i okien), a tym samym obniżenie wysokości pomieszczeń,
  • zastosowanie odpowiednich materiałów do wykonania „podłogówki” oraz wykończenia podłogi (według zaleceń producenta),
  • zastosowanie odpowiednich okładzin podłogowych (przystosowanych do ogrzewania podłogowego),
  • rozstaw stałych elementów wyposażenia, tj. szafki kuchenne, wanna, brodzik itp.

Fot. 1. Skrzynka z rozdzielaczem

 

Główne zalety ogrzewania podłogowego:

  • daje równomierny rozkład temperatur w ogrzewanym pomieszczeniu, a tym samym zapewnia komfort cieplny użytkownikom,
  • obniża koszty eksploatacyjne ogrzewania ze względu na niższe parametry czynnika grzejnego w instalacji (temperatura wody grzejnej w „podłogowce” wynosi maks. do +55⁰C przy zalecanym spadku temp. 10⁰C),
  • jest przyjazne dla alergików (ze względu na brak zjawiska konwekcji, pod wpływem którego następuje unoszenie kurzu zgromadzonego na grzejnikach),
  • pozwala na dowolną aranżację pomieszczenia (brak grzejników w ogrzewanym pomieszczeniu).
     

Jak wykonać „podłogówkę”?
Jeżeli decydujemy się na wykonanie ogrzewania podłogowego w pomieszczeniu, wykonujmy je według projektu i koniecznie wykorzystując materiały wysokiej jakości. Aby ogrzewanie podłogowe rzeczywiście spełniało swoje zadanie, projektant musi wykonać odpowiednie obliczenia. Na ich podstawie dobiera się grubość izolacji termicznej, na której będzie wykonana, rodzaj materiału i średnicę rur oraz ich rozstaw w pętli, miejsca wykonania dylatacji, sposób regulacji. Ogrzewanie wykonane „na oko” będzie albo parzyło w stopy i przegrzewało pomieszczenie, albo – w drugą stronę – w ogóle grzać nie będzie.
 

Elementy ogrzewania podłogowego:

  • skrzynka z rozdzielaczem (fot. 1) – szafka instalacyjna może być natynkowa, podtynkowa lub oklejana glazurą, rozdzielacz przekazuje wodę grzejną do poszczególnych pętli oraz „zbiera” z nich wodę powrotną, schłodzoną; powinien być uzbrojony w zawory zasilające z termostatem, zawory odcinające, odpowietrzające, regulacyjne, spustowe oraz ewentualnie przepływomierze, pompę,
  • izolacja brzegowa, np. z pianki polietylenowej, układana przy ścianach pomieszczenia tak, aby zachodziła na ścianę na wysokość poziomu przewidywanej posadzki,
  • płyty izolacji termicznej, np. ze styropianu lub usztywnionej wełny mineralnej o odpowiedniej grubości (od 5 do 10 cm i więcej w zależności od tego, czy strop jest nad pomieszczeniem ogrzewanym, nieogrzewanym, czy też na gruncie) i twardości,
  • folia polietylenowa stanowiąca izolację przeciwwilgociową (lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie płyt izolacji termicznej z przyklejoną fabrycznie warstwą folii z kratką ułatwiającą prawidłowe rozstawienie rur podczas montażu),
  • rury, w których będzie krążyła gorąca woda, z tworzyw sztucznych (najczęściej stosuje się rury wielowarstwowe z wkładką aluminiową, np.PE-RT/Al/PE-HD, albo rury z PEX, PE-RT lub PB z osłoną antydyfuzyjną o średnicach 14 mm, 16 mm, 18 mm lub 20 mm albo miedziane,
  • spinki/klipsy do mocowania rur na płycie izolacyjnej lub opcjonalnie– profilowane czy też wytłaczane maty, panele lub szyny umożliwiające łatwiejsze umocowanie rur w pożądanych odstępach,
  • wylana warstwa jastrychu cementowego lub anhydrytowego o grubości 50-65 mm,
  • warstwa wykończeniowa (np. posadzka z ceramiki, kamienia naturalnego).

Rury zatopione w jastrychu po wykonaniu tworzą tzw. płytę grzejną.


Prace hydrauliczne

Izolacja brzegowa
układana jest na całym obwodzie ścian również wokół filarów i przy drzwiach pomiędzy pomieszczeniami (fot. 2).

Fot. 2. Układanie izolacji brzegowej

Umożliwia ona pracę płyty grzejnej (rozprężanie się i kurczenie materiału w zależności od temperatury). Dostępne są również izolacje brzegowe z foliowym fartuchem i taśmą samoprzylepną zapobiegającą przesuwaniu się w trakcie kolejnych etapów montażu. Fartuch foliowy powinien być wyłożony na warstwie izolacji termicznej w taki sposób, aby jastrych nie dostał się pod spód. Izolacja termiczna powinna być układana na wyrównanej suchej i oczyszczonej powierzchni (fot. 3).

Fot. 3. Układanie izolacji termicznej

Powinna być odpowiednio twarda i o odpowiedniej grubości. Jej zadaniem jest skierowanie przepływu ciepła do pomieszczenia nad stropem. Zbyt mała grubość izolacji spowoduje, że część ciepła „ucieknie” w strop. Przy układaniu płyt izolacyjnych z przyklejoną folią na powierzchni powinniśmy zwrócić uwagę na zabezpieczanie miejsc styku sąsiadujących płyt przez przykrycie ich paskiem folii specjalnie w tym celu pozostawionym na krawędziach płyty. Jeżeli płyty przykrywane są folią układaną luzem, to pamiętajmy, aby styki łączyć za pomocą specjalnych taśm samoprzylepnych (fot. 4).

Fot. 4. Klejenie taśm samoprzylepnych

 

Zapobiega to przedostawaniu się jastrychu pod izolację podczas jego wylewania. Pętla z rur powinna być wykonana z jednego długiego odcinka (dotyczy rur z tworzyw sztucznych), aby nie było połączeń zatopionych w jastrychu. Pętle wykonuje się w postaci tzw. ślimaka albo meandru. Pierwszy sposób ułożenia rur daje bardziej równomierny rozkład temperatury, ponieważ układane są na przemian rury z wodą cieplejszą (z zasilania) i chłodniejszą (powrotną). Układanie w meander stwarza cieplejsze i chłodniejsze pola powierzchni podłogi.

Fot. 5. Sposób prawidłowego zamontowania rur


 

Układamy rury

  • Rury układa się, rozpoczynając od podłączenia końca do górnej listwy rozdzielacza, zachowując określone odstępy od 10 do 30 cm (wynika to z projektu). Mogą też pojawić się miejsca, np. przy ścianach zewnętrznych, gdzie rozstaw powinien być zagęszczony – co 7,5 lub 5 cm. Jest to tzw. strefa brzegowa. Omija się miejsca, w których w przyszłości będzie ustawione wyposażenie pomieszczenia, np. meble kuchenne, wanna, brodzik itp. (powinny być uwzględnione w projekcie).


 

Sposoby układania pętli ogrzewania podłogowego:

a) meander,

b) meander podwójny,

c) ślimak,

d) ślimak ze strefą brzegową (zagęszczenie rozstawu rur).

Fot. 6. Zamontowane rury grzewcze

  • Rury mocuje się na specjalnych elementach mocujących typu profilowane maty z wypustkami (fot. 7), szyny montażowe układamy na folii lub płytach systemowych.

Fot. 7. Mocowanie rury na macie z wypustkami

  • Ważne jest, aby nie uszkodzić rur w trakcie układania (nie zdeformować czy też przebić) oraz aby prowadzić je z zachowaniem prawidłowych odległości ze starannym wykonaniem łuków (bez załamań). Jeżeli pomieszczenie ma powierzchnię 30 m2 i więcej, ma złożony kształt np. jak litera L, lub jeden z wymiarów podłogi jest dłuższy niż 8 m, dzielimy je na mniejsze powierzchnie. W takich sytuacjach w pomieszczeniu układa się pętlę „podłogówki” na każdej wydzielonej powierzchni, a pomiędzy nimi przy pomocy specjalnych profili wykonuje się szczeliny dylatacyjne (szczególnie gdy w konstrukcji budynku również w tym miejscu przebiega dylatacja!). Dylatacja powinna być zachowana od poziomu izolacji przez wszystkie warstwy aż do warstwy wykończeniowej włącznie.
  • Przy przejściu rur przez szczeliny dylatacyjne należy zastosować karbowane rury ochronne typu peszel na odcinku 30-40 cm (po ok. 20 cm po każdej stronie szczeliny – fot. 8). Końcówki peszla dobrze jest zakleić taśmą klejącą, żeby przy układaniu jastrych nie dostał się do środka.

Fot. 8. Karbowane rury ochronne typu peszel

  • Po zakończeniu prac montażowych pozostawione szczeliny powinniśmy wypełnić materiałem trwale plastycznym, np. silikonem. Jest to bardzo ważne, ponieważ w trakcie późniejszej pracy płyty grzejnej jastrych nie będzie pękał od powstałych naprężeń wynikających ze zmian temperatury.
     

Sprawdzenie i prace końcowe

  • Po wykonaniu pętli, przed rozpoczęciem układania jastrychu, należy przeprowadzić 24-godzinną próbę ciśnieniową poprzez wpompowanie do pętli zimnej wody o ciśnieniu 0,6-0,8 MPa. Jeśli nie obserwujemy nieszczelności, możemy rozpocząć układanie jastrychu (przy rurach wypełnionych wodą pod ciśnieniem 0,2-0,3 MPa – pozwala to sprawdzić, czy szczelność na pewno jest zachowana oraz zapobiegnie ewentualnym deformacjom rury). Konsystencja jastrychu powinna zapewniać dobre wypełnienie wszystkich przestrzeni, również tych pod rurą.
  • Beton/jastrych anhydrytowy pozostawiamy, aby proces wiązania przebiegał bez zakłóceń. Przed związaniem nie wolno nam uruchamiać instalacji, a po jego zakończeniu powstałą płytę należy wygrzać, przy okazji pozbawiając ją nadmiaru wilgoci. W tym celu robimy rozruch instalacji z ustawieniem temperatury wody na zasilaniu 200C-250C. Taką temperaturę utrzymujemy przez kolejne 3 dni, a następnie stopniowo podwyższamy o 50C na dobę, aż do osiągnięcia temperatury maksymalnej (wynikającej z projektu).
  • Po tym czasie można przystąpić do wykonania posadzki. Dobrze jest je rozpocząć od krawędzi szczeliny dylatacyjnej. Pamiętajmy, że nie jest wskazana zmiana rodzaju posadzki (tj. inna niż zakłada projekt). Zamiana np. terakoty na panele spowoduje zmianę temperatury powierzchni. Uzyskanie pożądanych temperatur powierzchni, czyli ok. 290 stopni Celsjusza w pokojach i ok. 330 stopni Celsjusza w łazience, jest związane także z zastosowaniem odpowiednich materiałów wykończeniowych i jest to uwzględnione także w fazie projektowania. Inaczej ciepło przewodzą płytki ceramiczne, inaczej np. wykładzina. Jeśli więc „podłogówka” ma działać prawidłowo, to konieczne jest zastosowanie materiałów przewidzianych we wcześniejszym projekcie. Ważne jest, aby posadzka była wykonana bardzo starannie, powinna przylegać na całej powierzchni do płyty grzejnej bez pustek powietrznych. Istotne jest również, aby zastosowane materiały miały odpowiednie parametry pozwalające na zastosowanie ich na ogrzewanej powierzchni.
  • Materiały użyte do wykonania warstwy wykończeniowej na płycie grzejnej powinny być dopuszczone przez producenta do takiego zastosowania i posiadać odpowiednie oznaczenia (patrz fot. obok).
     

Strefa wilgotna: Przekrój przez warstwy z matą grzejną podpłytkową

1. Podłoże

2. Warstwa kontaktowa ATLAS POSTAR 20+ EMULSJA ELASTYCZNA ATLAS + woda

3. Podkład podłogowy ATLAS POSTAR 20

4. TAŚMA USZCZELNIAJĄCA ATLAS

4a. NAROŻNIK USZCZELNIAJĄCY ATLAS -ZEWNĘTRZNY

4b. NAROŻNIK USZCZELNIAJĄCY ATLAS -WEWNĘTRZNY

5. Hydroizolacja ATLAS WODER DUO

6. Mata grzewcza

7. Klej odkształcalny ATLAS PLUS

8. Płytki

9. Mozaika

10. Fuga ATLAS ARTIS

11. Fuga ATLAS ARTIS STYLE

12. Silikon ATLAS ARTIS


Strefa wilgotna: Przekrój przez warstwy z elementami grzejnymi zatopionymi w podkładzie


 

1. Podłoże

2. Izolacja termiczna i akustyczna

3. Folia PE

4. PROFIL DYLATACYJNY ATLAS

5. Rurki grzewcze

6. Podkład podłogowy ATLAS POSTAR 20

7. TAŚMA USZCZELNIAJĄCA ATLAS

7a.NAROŻNIK USZCZELNIAJĄCY ATLAS– ZEWNĘTRZNY

7b. NAROŻNIK USZCZELNIAJĄCY ATLAS– WEWNĘTRZNY

8. Hydroizolacja ATLAS WODER DUO

9. Klej odkształcalny ATLAS PLUS

10. Płytki

11. Mozaika

12. Fuga ATLAS ARTIS

13. Fuga ATLAS ARTIS STYLE

14. Silikon ATLAS ARTIS

 

Przeczytaj również inny artykuł tej autorki: Jak wpuścić w kanał.
 

Artykuł ukazał się w magazynie ATLAS fachowca, numer 1 luty 2013 (07).
 

Kategoria 
Tagi 
ogrzewanie podłogowe
ogrzewanie domu
instalacja grzewcza
izolacja

Nasi partnerzy