Pękanie połączeń płyt G-K – przyczyny i naprawa

Autor 
Mariusz Jurkiewicz - Grupa ATLAS, Daniel Żugaj - wykonawca z wieloletnim doświadczeniem
01.06.2015Komentarze (2)

Przyczyn pękania połączeń płyt g-k może być naprawdę wiele, począwszy od niestarannego przygotowania takich połączeń do spoinowania, skończywszy na bardzo niedbale i nieprawidłowo przygotowanej konstrukcji, do której płyty są przykręcane.

Istnieją trzy technologie służące do montażu płyt g-k na ścianach i dwie do montażu płyt na sufitach. Pierwszą z nich jest przyklejanie płyt za pomocą  kleju gipsowego. Technologia ta jest łatwa, powszechnie znana, jednak wymaga kilku niezbędnych dodatkowych czynności przygotowujących podłoże (usunięcie nienośnych warstw, wyrównanie, zagruntowanie). Druga technologia oparta jest na profilach montażowych. Idealnie nadaje się do wykonywania sufitów, przedścianek i ścian samonośnych. Jest ona również bardzo dobrze znana i ogólnie stosowana. Wymaga jednak zamontowania wielu różnych elementów, a błędy montażowe są w jej przypadku głównym powodem powstawania rys i pęknięć. Trzecią technologią jest użycie regulowanych samonastawnych łączników Atlas M-System. Można ją stosować na ścianach i sufitach. Stosowanie systemowych łączników nie tylko redukuje możliwość popełnienia błędów montażowych i wynikającego z nich pękania płyt, ale ma też wiele innych zalet, np.: umożliwia  minimalne odsunięcie płyty od zbudowanej powierzchni i idealnie sprawdza się w przypadku remontów.

Wśród błędów przy montowaniu płyt g-k można wyróżnić choćby: te popełniane podczas budowy stelaża, podczas klejenia, ale też wynikające ze złego przechowywania płyt czy nieprawidłowości konstrukcyjnych. Oto przegląd najważniejszych z nich.

 

BŁĘDY PODCZAS MONTAŻU STELAŻA

Wiele spękań wynika z nieprzestrzegania zasad związanych z samym montażem konstrukcji do mocowania płyt g-k, czyli stelaża. Wszystko zależy od tego, co budujemy i w jakich warunkach dana przegroda będzie użytkowana.

  1. W przypadku montażu sufitów podwieszanych należy ściśle przestrzegać samego rozstawu profili, gdzie profil główny (ten mocowany do wieszaków) powinien być w rozstawie w zakresie od 80 do100 cm. Natomiast dla profili nośnych (tych, do których przykręcamy płytę), w przypadku płyty o grubości 12,5 mm, rozstaw powinien wynosić 50–60 cm, a dla płyty 9,5 mm 30–40 cm.
  2. W przypadku zabudowy poddasza rozstaw profili nośnych nie powinien przekraczać 30 cm.
  3. W przypadku ścianek działowych, po obwodzie ścianki działowej należy stosować profil UW, do którego przyklejamy taśmę akustyczną w celu uniknięcia niepożądanych „trzasków” i „zgrzytów", które przenoszą się na konstrukcję metalową. Profil ten należy przymocować odpowiednimi kołkami w rozstawie do 100 cm. Kolejnym etapem jest umieszczanie w nim profili CW w odstępach 60 cm przy systemie dwuwarstwowym i 40 cm przy systemie z jedną warstwą płyty. Ważne również jest, by w systemie dwuwarstwowym płyty przykręcać na tzw. mijankę. Pamiętajmy również, aby podczas budowy ścian czy też sufitów stosować przerwy dylatacyjne, które powinny być wykonane co 15 mb. lub zgodnie z dylatacjami budynku. Dylatacja to celowo pozostawiona szczelina/przerwa technologiczna po to, by na nią były przenoszone wszelkie odkształcenia, przesunięcia w danej konstrukcji. Taką dylatację wykonać można, używając specjalnie skonstruowanych do tego celu profili PCV, ale również stosując tzw. półnarożnik aluminiowy. Ważne jest, by w miejscu stosowania dylatacji, płyta pozostała nieprzykręcona.
  4. W przypadku technologii Atlas M-System zalecane rozstawy są podobne. W pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności na ścianach i sufitach używa się 60x40, natomiast w pomieszczeniach suchych 60x50. Rozstaw przy podwójnym poszyciu płyt to 60x60. Zawsze należy spoinować płyty z użyciem taśmy - daje to większy układ opłytowaniu, który zachowuje się wtedy jak tarcza - a nie pojedyncza pyta.

BŁĘDY PODCZAS KLEJENIA PŁYT G-K

1. NIESPRAWDZANIE ELEMENTÓW POWODUJĄCYCH SPĘKANIA

W technologii przyklejania płyt zawsze należy sprawdzić kilka elementów, które mają wpływ na przyszłe spękania:

  • chłonność płyty (w razie potrzeby zmniejszyć jej chłonność np. ATLAS Uni-Grunt);
  • przyczepność płyty;
  • niestabilne zamocowanie.

Sam sposób nakładania kleju przez wykonawców jest różny. Prawidłowa technologia mówi, że klej aplikujemy na płytę – w rozstawie dla płyty 12,5 mm co 40 cm, a dla płyty 9,5 mm co 30 cm. Placki klejowe powinny mieć średnicę 10–15 cm i nie powinny przekraczać rozstawu. Klej zaleca się nanosić również w postaci rozciągniętych placków wzdłuż krawędzi płyty. Podczas przyklejania płyty pamiętajmy, by opierać ją na dystansach od podłogi, do czego mogą posłużyć kawałki płyt gipsowych 12,5 mm.
 

2. ZŁE WYKONANIE POŁĄCZEŃ ŚLIZGOWYCH – KLEJENIE Z TAŚMĄ

Kolejnym ważnym elementem przy tworzeniu suchej zabudowy jest stosowanie połączeń ślizgowych. Co to takiego i gdzie należy je stosować? Najprościej można powiedzieć, że takie połączenie powinno być wykonane w każdym miejscu, gdzie płyta g-k styka się ze stałym, wykończonym elementem konstrukcji danego pomieszczenia.

By wykonać takie połączenie, należy zaopatrzyć się w taśmę samoprzylepną do tego przeznaczoną. Naklejamy ją na wstępnie wykończony element, np. tynk na ścianie murowanej, w taki sposób, by umieścić ją we wcześniej przygotowanej szczelinie (od 2 do 4 mm) między krawędzią płyty a ścianą. Następnie „wklejamy” w masę taśmę z włókna szklanego czy też Tuff-Tape, tak by powstała szczelina nieprzekraczająca 1 mm. Po „dopieszczeniu” takiego połączenia obcinamy taśmę ślizgową równo z powierzchnią wykończonego połączenia. Tak wykonane połączenie można nazwać miejscem kontrolowanego pęknięcia, bo tutaj ma ono prawo powstać.
 

3. ZŁE WYKONANIE POŁĄCZENIA BEZTAŚMOWEGO

By można było wykonać połączenie beztaśmowe, należy przede wszystkim zwrócić uwagę na sposób, w jaki została wykonana konstrukcja, na której przykręcone są płyty. Ważne jest, aby każde miejsce spoinowania było odpowiednio przymocowane do konstrukcji. Należy również zwrócić szczególną uwagę na sposób montowania płyt, a raczej szczelinę pomiędzy połączeniami, która powinna wynosić 3 mm*. Zapewni to wypełnienie spoiny w całej jej szerokości, jak i głębokości. Należy pamiętać, że połączenia beztaśmowe dotyczą płyt z fabrycznie wykończonymi narożami płyt. Płyty cięte zawsze należy zbroić taśmą. W przypadku technologii Atlas M-System każde połączenie należy zbroić taśmami.
 
BŁĘDY PODCZAS SPOINOWANIA PŁYT G-K

1. NIEWŁAŚCIWA MASA DO SPOINOWANIA


To kolejny poważny błąd w technologii suchej zabudowy. Jak wiemy, na rynku jest spory wybór różnego rodzaju zarówno sypkich, jak i gotowych mas szpachlowych, co nie znaczy, że każda z nich się nadaje. Na opakowaniu takich mas producenci podają sposoby przeznaczenia danego produktu i należy brać to pod uwagę, przymierzając się do spoinowania. Zaprawę należy dobrać w zależności od sposobu wykonywania prac – czy spoinujemy z taśmą, czy beztaśmowo. Zaprawy gipsowe do spoinowania płyt uzyskują bardzo dużą wytrzymałość mechaniczną. Często są zbrojne mikrowłóknami, co podnosi ich zdolność do odkształceń bez możliwości spękań.

2. NIEWŁAŚCIWE PRZYGOTOWANIE KRAWĘDZI PŁYT DO SPOINOWANIA

Oryginalne zakończenia płyt, zwane fazami, powinny zostać odpylone. Spoiny, które powstały wskutek cięcia płyt, powinny być przede wszystkim zacięte nożem lub specjalną maszynką do tego przeznaczoną, pod kątem ok. 45°, a następnie zagruntowane. Jeżeli płyty mają krawędzie fazowane na grubości ²⁄3, to do ich spoinowania należy  zastosować gips  i taśmę zbrojącą.

3. NIEWŁAŚCIWE ZATAPIANIE TAŚMY ZBROJĄCEJ

Należy pamiętać, by taśmę zatapiać zawsze w masie, niezależnie od tego, czy to będzie klasyczna siatka, taśma z włókna szklanego potocznie nazywana flizeliną, taśma Tuff Tape, a nawet ta najzwyklejsza – papierowa. Przy zatapianiu taśmy zbrojącej nie można dopuszczać do zbyt długiej przerwy pomiędzy nakładaniem pierwszej i drugiej warstwy. Może bowiem powstać tzw. naskórkowanie, czyli powierzchowne obeschnięcie pierwszej warstwy. Tym samym spowoduje to brak przyczepności taśmy z drugą warstwą i może doprowadzić do rozwarstwienia się połączenia na głębokości taśmy. Należy również pamiętać, że właściwy przekrój spoiny miedzy płytami to gips, taśma, gips.

NIEPRAWIDŁOWE PRZECHOWYWANIE PŁYT

Temperatura i wilgotność powietrza w czasie spoinowania połączeń to kolejne bardzo ważne elementy w technologii suchej zabudowy. Zanim zaczniemy prace związane ze spoinowaniem, należy upewnić się, że temperatura pomieszczenia jest stabilna i wynosi 10–25°C, a wilgotność pomieszczenia optymalna do późniejszego użytkowania, czyli w przedziale 40–60%.

Zbyt niska temperatura, jak i wilgotność pomieszczenia mogą doprowadzać do tzw. skurczu płyty, co zmniejsza jej objętość. Z kolei zbyt wysoka temperatura doprowadzić może do zbyt szybkiego wysychania masy szpachlowej, co powoduje jej osłabienie. Natomiast przy zbyt dużej wilgotności otoczenia płyta zaczyna nasiąkać, co powoduje zmianę jej objętości/wymiarów, a to prowadzi do późniejszego powstawania rys i pęknięć.
 

BŁĘDY KONSTRUKCYJNE
Pęknięcia mogą być wynikiem czynników konstrukcyjnych, np. niestabilnego zamocowania więźby dachowej, zastosowania do wykończenia więźby zbyt wilgotnego drewna czy pojedynczego poszycia z płyt g-k. Poza tym należy również stosować odpowiednie uchwyty/zaczepy przeznaczone do montażu konstrukcji pod płyty g-k na więźbie dachowej. Gdy przy tym zachowamy jeszcze pewne wytyczne, takie jak:
 

  • liczbę profili przypadających na jedną płytę,
  • dwuwarstwowe płytowanie („na mijankę”),
  • odpowiednią taśmę do połączeń i prawidłowo zastosowaną masę szpachlową do połączeń,
  • odpowiednią temperaturę w danym pomieszczeniu, to możemy mówić o pełnym powodzeniu w wykonaniu takiej zabudowy.

JAK NAPRAWIĆ SPĘKANIA?

Gdy w remontowanym pomieszczeniu zastaniemy popękane zabudowy z płyt g-k, należy w pierwszej kolejności sprawdzić, dlaczego tak się stało – czy na przykład stelaż z płyt g-k został nieprawidłowo wykonany. Jeżeli okaże się, że tak – należy taką zabudowę rozebrać i zbudować od nowa. Jednak gdy konstrukcja jest wykonana prawidłowo, możemy domniemać, iż błąd popełniono w trakcie montażu płyt poprzez np. użycie zbyt wilgotnej płyty czy nieprawidłowe użycie masy do spoinowania połączeń płyt g-k. W tym przypadku jest kilka sposobów na naprawę takich pęknięć:

  1. Naklejanie tapet z włókna szklanego na całości sufitów czy ścian (technologia dość prosta, ale kosztowna).
  2. Wklejanie taśmy z włókna szklanego (flizeliny) tylko w miejscach pęknięć - technologia jest łatwa i niedroga, ale nie daje 100-proc. pewności, że pęknięcie nie pojawi się ponownie.
  3. Najlepszym sposobem i sprawdzoną metodą jest po prostu naprawa takiego pęknięcia.

JAK NALEŻY TAKĄ NAPRAWĘ PRZEPROWADZIĆ?

  1. W pierwszej kolejności postarajmy się dotrzeć do samej szczeliny pomiędzy płytami – w bardzo delikatny sposób, tak by nie uszkodzić płyt, zrywamy, zeszlifowujemy wcześniejszą masę szpachlową.
  2. Po dotarciu do samej szczeliny połączenia sprawdzamy, czy przerwa jest wystarczająca. Jeżeli nie, to poszerzamy ją, np. nacinając nożem aż do profilu znajdującego się pod płytą. Jeżeli jednak szczelina jest wystarczająca, pomijamy krok poszerzania.
  3. W następnym etapie musimy tak przygotowane miejsce połączenia zagruntować w celu pozbycia się kurzu i zmniejszenia chłonności płyty.
  4. Gdy mamy już tak przygotowane miejsce, nie pozostaje nam nic innego, jak wtopienie w masie odpowiedniej taśmy do połączeń płyt. Wykonujemy to w taki sam sposób, jakbyśmy robili spoinowanie od nowa.
  5. I jeszcze jedno – pamiętajmy, żeby w trakcie tworzenia suchej zabudowy poświęcić te 2–3 godziny (a więc niewiele w przełożeniu na cały czas wykonywania zabudowy) na to, żeby nie pomijać pewnych etapów (bo będzie szybciej) i nie oszczędzać na odpowiednich materiałach przeznaczonych do takich zabudów (bo troszkę więcej grosza zostanie w kieszeni). Takie oszczędności czasowe i materialne zazwyczaj skutkują błędnie wykonaną pracą, co przekłada się w późniejszym czasie na negatywną opinię o nas.
Aktualizacja artykułu: 09.03.2017 r.

Pierwsza wersja artykułu ukazała się w magazynie ATLAS fachowca, numer 2 kwiecień 2015 (17)

Kategoria 
Tagi 
płyty g-k
pękanie płyt g-k

Nasi partnerzy