Murowanie zaprawą klinkierową

Autor 
Sebastian Czernik
07.03.2015Komentarze (0)

W niniejszym tekście podamy ogólne zasady wykonywania murów z klinkieru, z uwzględnieniem aspektów związanych z prawidłowym doborem zaprawy murarskiej.

Klinkier jest bardzo popularnym materiałem budowlanym, cenionym zarówno za aspekty estetyczne jak i właściwości techniczne. Zarówno ściany licowe jak i drobniejsze elementy wykonane z klinkieru (ogrodzenia, kominy itp.) podnoszą prestiż budynku i wyróżniają go z otoczenia. Prawidłowe użycie klinkieru i uniknięcie nieestetycznych wykwitów wymaga jednak przestrzegania podwyższonego reżimu technologicznego podczas prac budowlanych.

Konstrukcje wykonywane przy użyciu elementów klinkierowych należy wykonywać zgodnie z dokumentacją techniczną dla danego obiektu (projekt, specyfikacja techniczna itp.) oraz zgodnie z obowiązującymi normami i zasadami BHP. Konstrukcje murowe są projektowane i wykonywane w oparciu o zasady zawarte w Eurokodzie 6, czyli wg PN-EN 1996 cz.1,2,3:2010 - Projektowanie konstrukcji murowych (EC6) lub zgodnie z normą branżową PN-B-03002:2007 Konstrukcje murowe. Projektowanie i obliczanie.
 

Warunki przystąpienia do prac
Przed rozpoczęciem prac murarskich należy sprawdzić zarówno warunki atmosferyczne, w których prace będą prowadzone, jak i warunki, w których przebiegać będzie proces wiązania i wysychania zaprawy. Wszelkie prace należy prowadzić zawsze w temperaturze od +5°C do +30°C. W trakcie robót oraz po ich zakończeniu (przez minimum 7 dni), wymurowane elementy należy osłaniać folią lub matami, zabezpieczającymi przed ewentualnymi opadami i zbyt szybkim wysychaniem zaprawy, spowodowanym działaniem wiatru i słońca.

Niedopuszczalne jest owijanie świeżego muru folią. Nie wolno prowadzić prac w czasie opadów atmosferycznych. Zaleca się również, aby nie rozpoczynać robót, gdy prognozy pogody przewidują w ciągu najbliższych dni opady deszczu lub obniżenie temperatury.

Wymagania dotyczące elementów klinkierowych:

  • Elementy klinkierowe przeznaczone do wbudowania powinny być czyste, wolne od kurzu i suche. 
  • Powinny być składowane na paletach, należy je chronić przed deszczem i zawilgoceniem. Jest to istotne z dwóch powodów
    - zawilgocenie cegły zwiększa ryzyko wystąpienia wykwitów,
    - przejściowo zwiększona wilgotność cegły może utrudniać prawidłowe związanie zaprawy.
  • W związku z możliwością wystąpienia niewielkich różnic w odcieniach kolorów pomiędzy cegłami z różnych partii produkcyjnych, zaleca się przed rozpoczęciem prac przemieszać cegły pochodzące z różnych palet. 
  • Podczas zakupu materiału, warto też pamiętać, aby kupić ok. 5% więcej cegieł niż wynika to z kalkulacji. 
  • Do budowy typowych elementów klinkierowych tj. murów i słupków ogrodzeniowych, kominów, murów oporowych zaleca się stosowanie cegły pełnej.
     

Fot. 1. Cegła pełna i cegła perforowana
   

 

Wymagania dotyczące zaprawy murarskiej

  • Zaprawy murarskie powinny spełniać wymagania normy PN-EN 998-2:2010 „Wymagania dotyczące zapraw do murów. Część 2: Zaprawa murarska”. 
  • Do mrowania elementów klinkierowych stosuje się zaprawy murarskie do klinkieru, stanowiące specyficzną odmianę zapraw typu GP (ogólnego przeznaczenia). Zaprawy dedykowane do tego typu zastosowania mają odpowiednio zmodyfikowany skład - często zawierają tras, minerał pochodzenia wulkanicznego, który zapobiega i ogranicza możliwości pojawienia się wykwitów. O trasie przeczytaj więcej w artykule Tras reński – właściwości i zastosowanie.
  • Dodatkowo zaprawy murarskie do klinkieru są barwione w masie za pomocą pigmentów, tak aby można je było użyć do utworzenia odpowiedniej kompozycji kolorystycznej z różnymi kolorami cegieł licowych. 
     

Dobór zaprawy murarskiej

Kryteria doboru zaprawy murarskiej do klinkieru:

1. Nasiąkliwość murowanych elementów. Do nisko nasiąkliwego klinkieru stosuje się inne zaprawy niż do elementów o wyższej nasiąkliwości, a wynika to z konieczność zapewnienia odpowiedniej wytrzymałości i przyczepności zaprawy murarskiej.

Do stosowania w przypadku cegieł o nasiąkliwości na poziomie 3-8% zalecana jest Zaprawa murarska do klinkieru ATLAS.

Fot. 2. Opakowanie zaprawy murarskiej do klinkieru ATLAS
 

Właściwości zaprawy:

  • Zaprawa ta jest suchą mieszanką wysokiej jakości cementu portlandzkiego i specjalnie filtrowanego kruszywa, modyfikowaną dodatkami chemicznymi w postaci żywic proszkowych, metylocelulozy oraz z dodatkiem trasu. 
  • Filtrowane kruszywo pozbawione jest wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń, które mogłyby być później wypłukiwane z utwardzonej zaprawy i mogłyby powodować wykwity lub przebarwienia powierzchni. 
  • Odpowiednia zawartość metylocelulozy zapewnia właściwą retencję wody w świeżej zaprawie, ułożonej pomiędzy cegłami, zapewniając prawidłowe warunki wiązania cementu stanowiącego spoiwo w zaprawie. 
  • Dodatek trasu, minerału pochodzenia wulkanicznego, pozwala natomiast na ograniczenie możliwości wystąpienia wykwitów na powierzchni zaprawy. 
  • Zaprawa jest fabrycznie barwiona w masie, poprzez zastosowanie odpornych na alkalia i warunki atmosferyczne, nieorganicznych pigmentów proszkowych (na bazie tlenków żelaza). 

W aktualnej ofercie firmy ATLAS jest sześć kolorów pasujących do typowej kolorystyki klinkieru – szary, ciemnoszary, beżowy, grafitowy, ceglasty i ciemnobrązowy. 
 

Fot. 3. Kolorystyka zaprawy klinkierowej ATLAS

 
 

Do murowania cegieł o nasiąkliwości powyżej 8% zalecana jest renowacyjna zaprawa murarska z trasem RZM ATLAS Złoty Wiek. Skład zaprawy jest w tym kierunku odpowiednio zmodyfikowany, nasiąkliwa cegła może bowiem bardzo szybko odciągnąć wodę z zaprawy doprowadzając do jej „spalenia”, czyli utraty wytrzymałości i osłabienia przyczepności. Zaprawa ta produkowana jest jedynie w kolorze szarym, a jej skład jest również modyfikowany odpowiednim dodatkiem mączki trasowej.
 

Fot. 4. Opakowanie RZM Atlas Złoty Wiek

2. Wytrzymałość na ściskanie, która powinna być mniejsza lub równa w stosunku do klasy wytrzymałości na ściskanie elementów murowych. W innym przypadku, zbyt mocna zaprawa może doprowadzić do uszkodzenia poszczególnych cegieł w murze.

Szerokość spoin murowych
Pierwszą czynnością, zarówno przy wznoszeniu warstwy osłonowej ścian trójwarstwowych, jak i podczas budowy np. ogrodzeń, jest ustalenie szerokości spoin - w pionie i w poziomie. Spoiny pionowe dobiera się poprzez rozłożenie cegieł na sucho, na całym odcinku przeznaczonym do murowania. Spoiny wsporcze (poziome) wyznacza się natomiast ustawiając 10 cegieł, jedna na drugiej, a następnie mierząc uzyskaną wysokość - w ten sposób określa się średnią wysokość cegły. Następnie przyjmując daną szerokość spoiny uzyskuje się modułowy wymiar grubości warstwy (tj. jedna cegła + warstwa zaprawy murarskiej).

Dobór szerokości spoin jest bardzo istotny szczególnie na elewacjach z dużą ilością otworów okiennych lub ścian o nieregularnym obrysie, pozwoli bowiem na estetyczne rozmieszczenie elementów murowych  i spoin względem ościeży i narożników budynku.
 

Fot. 5. Wg krajowych zaleceń szerokość spoin zarówno pionowych jak i poziomych powinna wynosić ok. 10 mm, w praktyce najczęściej stosowane są spoiny o szerokości od 6 do 15 mm

Przygotowanie zaprawy murarskiej do użycia
Do murowania z klinkieru stosuje się gotowe, produkowane fabrycznie zaprawy murarskie oferowane w postaci suchych mieszanek. Przygotowanie zaprawy powinno się zawsze odbywać zgodnie z zaleceniami producenta danego materiału.

Ze względu na fakt, że zaprawa murarska w przypadku murów klinkierowych jest eksponowana, należy dbać o zachowanie jednolitego wyglądu i koloru na całej powierzchni. Dlatego zaleca się mieszanie z wodą jednorazowo od razu zawartości całego worka oraz utrzymanie przyjętych na początku proporcji dodawanej wody dla zaprawy z każdego kolejnego opakowania. Materiał z worka należy wsypać do czystego naczynia z odmierzoną ilością wody i wymieszać mechanicznie do uzyskania jednolitej konsystencji.
 

Dwie technologie murowania z klinkieru
Murowanie z elementów klinkierowych prowadzi się na tradycyjne, grube spoiny, jedną z dwóch metod:

  • w jednym cyklu roboczym (jednoczesne murowanie i spoinowanie cegły),
  • w dwóch cyklach roboczych (poprzez murowanie na tzw. pustą spoiną i późniejsze spoinowanie).

W obu przypadkach, pierwsza warstwa cegieł powinna być układana na warstwie izolacji przeciwwilgociowej np. z papy, która zabezpiecza konstrukcję przed kapilarnym podciąganiem wilgoci z podłoża. Bardzo ważne jest również, aby ją dokładnie wypoziomować, dlatego zaprawa użyta do wykonania spoiny bezpośrednio na hydroizolacji może być nieco grubsza.
 
Murowanie w jednym cyklu roboczym
W pierwszej metodzie nakłada się zaprawę w takiej ilości, aby całkowicie wypełniła przestrzeń między cegłami na całej szerokości muru, dążąc jednocześnie do tego, aby grubość warstwy była równomierna i aby nie pozostawiać wolnych przestrzeni w nałożonej zaprawie. Prace murarskie rozpoczyna się zawsze od narożnika, a w uzyskaniu płaszczyzny muru pomaga stosowanie sznurka murarskiego. Należy zwracać uwagę, aby nie zabrudzić lica cegieł podczas murowania, bo wszelkie zanieczyszczenia mogą być później trudne do usunięcia.  Profilowanie spoiny rozpoczyna się, gdy zaprawa przestaje brudzić, tj. po kilkunastu lub kilkudziesięciu minutach od murowania zależnie od warunków atmosferycznych i nasiąkliwości zastosowanych cegieł.

Murowanie w dwóch cyklach roboczych
W drugiej metodzie, zaprawę nakłada się wyłącznie w takiej ilości, aby po ułożeniu kolejnej warstwy cegieł, pozostało ok. 1–2 cm wolnej przestrzeni, patrząc od zewnętrznej krawędzi muru. Aby uzyskać równomierną grubość spoin zaleca się stosowanie wkładek dystansowych, np. listewek o ustalonych wymiarach, zarówno wysokości jak i szerokości, umożliwiających ściągnięcie nadmiaru nałożonej zaprawy i uzyskanie równomiernej grubości spoin. Wykonawcy stosują również przekładki w postaci nakrętek lub metalowych prętów. Z uwagi na konieczność późniejszego spoinowania zaleca się, aby szerokość spoin w tej metodzie murowania wynosiła minimum 10–12 mm (pozwoli to na ich łatwiejsze wypełnienie zaprawą).
 

Fot. 6. Aby uzyskać równomierną grubość spoin zaleca się stosowanie wkładek dystansowych, np. listewek o ustalonych wymiarach


Po stwardnieniu zaprawy oraz usunięciu wkładek dystansowych można przystąpić do spoinowania muru (po ok. 7 dniach). Mury licowe spoinuje się od góry do dołu, najpierw wypełniając spoiny pionowe a potem poziome. Ze względów technicznych zaleca się profilowanie spoin jako prostych lub lekko wklęsłych - taki kształt spoin ogranicza bowiem ilość wody wnikającej w spoiny. Do ukształtowania powierzchni spoin można użyć kielni fugówki lub rurki, dociętej np. z elastycznego węża ogrodowego.

Cegły zabrudzone zaprawą w czasie murowania lub spoinowania należy na bieżąco czyścić, najlepiej na sucho miękką szczotką, ewentualnie czystą wodą przy użyciu gąbki.
 

Informacje dodatkowe
Mury ogrodzeniowe z klinkieru zaleca się zabezpieczyć od góry poprzez zamontowanie osłon (czapki, zwieńczenia, kaptury) z kapinosem co najmniej 3 cm, zapobiegającym zamakaniu muru. Uwaga! W przypadku wznoszenia murów oporowych z cegły klinkierowej wymagane jest zabezpieczenie fundamentu i samego muru od strony gruntu przed działaniem wilgoci w każdym przypadku, niezależnie od warunków gruntowych. 

 

Kategoria 
Tagi 
zaprawa klinkierowa

Nasi partnerzy