Zaprawy murarskie - historia

Artykuł archiwalny
Autor 
Sebastian Czernik, ATLAS
02.02.2012Komentarze (0)

Historia stosowania zapraw murarskich jest tak długa jak historia budownictwa murowanego. Wymyślono ją aby spajać ze sobą elementy muru – początkowo z kamienia, później z cegły, aż do czasów współczesnych, gdzie służy do murowania z praktycznie wszystkich materiałów konstrukcyjnych.

Można przypuszczać że pierwszym rodzajem zaprawy murarskiej była po prostu zaprawa gliniana. Glina była od początku istnienia człowieka stosowana w budownictwie – po zmieszaniu z wodą tworzyła plastyczną i łatwą w obróbce masę, twardniejącą po wyschnięciu. Z tych względów stosowana była to uszczelniania, spajania i stabilizacji pierwszych, prymitywnych domostw zbudowanych z gałęzi

W starożytnym Egipcie do murowania wykorzystywano mieszaninę mułu z Nilu i sieczki, w Mezopotamii gorące bitumy a w Chinach zaprawę murarska na bazie wapna, ale wzbogaconą zawiesiną lepkiej zupy ryżowej. Szczególnie to ostatnie rozwiązanie jest bardzo ciekawe – zaprawa łączyła składniki nieorganiczne (węglan wapnia) z organicznymi w postaci skrobi zawartych w ryżu. Dodatek ryżu powodował istotne zwiększenie trwałości i wytrzymałości zaprawy murarskiej, a fragmenty Wielkiego Muru, wzniesione przy użyciu takiej zaprawy bez większych uszkodzeń i śladów erozji przetrwały do naszych czasów.

W późniejszych czasach, w Grecji podstawą zapraw używanych przy budowie z elementów kamiennych było wapno. Ówczesna sztuka murarska zalecała aby do dołu z wapnem wrzucać padlinę, sierść, kości, skórę lub nawet krew zwierzęcą. Dodatek białka wpływał bowiem korzystnie na lasowanie wapna i parametry samych zapraw budowlanych. Starożytni Rzymianie udoskonalili doświadczenia Greków zmieniając proporcje składników zapraw i wzbogacając je o pucolany które naturalnie występowały na wyspie Puzzoli, lub sproszkowaną ceramikę glinianą. Nowe rozwiązania zwiększały wytrzymałość zapraw i przyspieszały jej wiązanie. Rzymianie w swoich odkryciach posunęli się nawet tak daleko, że opracowali spoiwa twardniejące pod wodą które umożliwiały im budowę mostów i budowli które dziś nazywamy hydrotechnicznymi. Szczegółowe receptury mieszanek tego typu można znaleźć już w działach Witruwiusza o budownictwie (I wiek p.n.e.). Niestety po upadku Cesarstwa podobnie jak wiele innych dokonań, doświadczenia Rzymian zostały zapomniane na długie stulecia.

Dopiero na początku średniowiecza powrócono do zapraw wapiennych i wapienno-piaskowych, początki były jednak trudne, zaprawa nie miała wytrzymałości, długo wiązała i była nieodporna na mróz. Budowlańcy próbowali więc różnych sposobów. Dodawali do podstawowych składników – piasku i wapna, substancje które poprawiały te cechy. W zależności od potrzeb były to najczęściej białka pochodzenia zwierzęcego: jajka, mleko, krew a nawet zmielone skorupki kurzych jaj. Na prawdziwy przełom trzeba było poczekać do końca XVIII wieku kiedy to Anglik John Smeaton rozpoczął badania właściwości mieszaniny wapna, tufu, gliny i pucolany wulkanicznej.

Kilkadziesiąt lat później, w roku 1824 kiedy to inny Anglik Aspdinow opatentował pierwszy na świecie sztuczny cement portlandzki. Pierwsza fabryka cementu portlandzkiego powstała w 1825 roku w Wakefield. Od tamtych czasów cement jest podstawowym rodzajem spoiwa stosowanego podczas prac murarskich na budowach całego świata. Jeszcze do niedawna składniki zapraw były mieszane bezpośrednio na budowie ze składowanych oddzielnie komponentów, obecnie jednak większość prac budowlanych prowadzi się przy użyciu gotowych, fabrycznie przygotowanych zapraw murarskich. Są one mieszanką cementu, wypełniaczy kwarcowych oraz specjalnych, chemicznych dodatków poprawiających plastyczność, własności robocze i trwałość. Są klasyfikowane wg normy europejskiej PN-EN 998-2:2010, która przewiduje dwie grupy zapraw.

Pierwsza to zaprawy grubowarstwowe do murowania na tradycyjne spoiny (do 40 mm). Stosowane są do elementów ceramicznych, betonowych i wapienno-piaskowych. Przykładem takiego materiału jest ZAPRAWA MURARSKA ATLAS i ZAPRAWA MURARSKA DO KLINIERU.

Druga grupa to zaprawy do cienkich spoin 2-10 mm (tzw. klejące), zalecane do materiałów o wysokiej izolacyjności cieplnej - z betonu komórkowego i nowoczesnych silikatów. ATLAS ma kilka zapraw tego typu: KB-15 do betonu komórkowego oraz SILMUR M5, M7,5, M-10 i M-15 do silikatów. Dwie ostatnie produkowane są w dwóch wersjach, na białym i szarym cemencie

Kategoria 
Tagi 
naprawa
wykonanie hydroizolacji
osuszanie murów
metody osuszania

Nasi partnerzy